مواد لازم و طرز تهیه خورش فسنجان با مرغ

خورش فسنجان با مرغ

خورش فسنجان با مرغ یکی از خورش های سنتی و معروف ایرانی است که با استفاده از گردو و رب انار تهیه می‌شود و طعمی ترش و کمی شیرین دارد. این خورشت معمولاً با مرغ، اما گاهی اوقات با گوشت قرمز نیز پخته می‌شود.

یکی از غذاهای اصیل ایرانی که بسیار خوش طعم بوده و اغلب در مراسمات رسمی و میهمانی ها تهیه و طبخ می‌شود، خورش فسنجون نام دارد. ماده اصلی و اولیه فسنجون گردو آسیاب شده است. لذا این غذا طبع گرمی داشته و به همراه پلو سرو می‌شود.‌ معمولاً گوشت مورد استفاده در تهیه خورش فسنجان مرغ است که در این بخش یکی از دستورالعمل های تهیه آن را برای شما آموزش می‌دهیم. در این روش حدود ۱۵ دقیقه زمان لازم است تا شما بتوانید مواد و ملزومات خورش فسنجان را مهیا کنید. ولی در هنگام پخت لازم است صبر و شکیبایی بیشتری به خرج داده و حداقل ۴ ساعت را به آن اختصاص دهید.

* مناسب برای: ۶ نفر

* درجه سختی: متوسط

مواد لازم

مغز گردوی آسیاب شده: ۵۰۰ گرم (معادل دو و نیم لیوان دسته دار)

گوشت مرغ تکه شده: به تعداد افراد

رب انار: ۳۰۰ گرم (معادل یک و نیم لیوان دسته دار)

شکر: ۳ تا ۴ قاشق غذاخوری

آب‌لیمو: ۳ قاشق غذاخوری

فلفل: ۱ قاشق مرباخوری

نمک: ۱ قاشق مرباخوری

رب گوجه‌فرنگی: ۱ الی ۲ قاشق غذاخوری سر صاف

پیاز رنده شده: ۱ عدد متوسط

زرشک: به میزان لازم برای تزئین

روغن: به میزان لازم

در نظر داشته باشید شما می‌توانید بر اساس ذائقه و نفراتی که برای آنها این غذا را تهیه می‌کنید، تا حدودی مقدار مواد این خورش را کم یا زیاد کنید. چرا که این دستورالعمل خورش فسنجان را برای چهار نفر مهیا می کند.

طرز تهیه

– در ابتدا بهتر است مرغ را جهت خورش فسنجان مهیا کنید. برای این کار پس از شستشوی مرغ ها، آنها را با مقدار کمی نمک و فلفل سیاه آغشته کرده و روی آن را بپوشانید. سپس در یخچال بگذارید تا طعم بگیرد.

جهت تهیه خورش فسنجان پیاز را پوست گرفته و رنده کنید.

– گردوهای آسیاب شده را در کنار پیاز رنده شده در یک قابلمه ریخته و مقدار کمی روغن در آن بریزید. شعله گاز را روشن کرده و اجازه دهید به آرامی مخلوط پیاز و گردو حرارت دیده و تفت بخورد. پس از چند دقیقه در آن زردچوبه ریخته و هم بزنید. زمانی که آب پیاز تبخیر شده و سبک شد به اندازه ۳ پیمانه آب در قابلمه ریخته و شعله گاز را زیاد کنید تا بجوشد.

– پس از گذشت ۵ دقیقه از جوشیدن گردوها در قابلمه، به اندازه یک یا دو قاشق غذاخوری رب گوجه فرنگی را در آن افزوده و هم بزنید تا در همه جای آن پخش شود. در این حالت مناسب است شعله گاز را کمتر کرده و درب قابلمه را بگذارید. به مدت ۲۰ دقیقه زمان دهید تا خورش به همین ترتیب به شکل ریز قل قل کند.

– بهتر است در این مدت مرغ ها را از یخچال بیرون آورده و در یک تابه نچسب مقداری روغن ریخته و آنها را بر روی شعله گاز سرخ کنید.

– برای آنکه کاملاً بوی خامی مرغ از آن زدوده شود مقدار کمی زردچوبه به مرغ ها اضافه کرده و تفت دهید. پس از آنکه هر دو طرف مرغ ها سرخ شده و طلایی رنگ شدند، آنها را از تابه بیرون آورده و به ظرف دیگر منتقل کنید.

– زمانی که ۲۰ دقیقه از پخت خورش فسنجان گذشت، درب قابلمه را باز کرده و هم بزنید تا مبادا گردوها در قابلمه ته بگیرد. سپس در آن رب انار را به میزان تعیین شده افزوده و نمک، فلفل، آبلیمو و شکر را در آن اضافه کنید. با یک قاشق بزرگ خورش را هم بزنید تا مواد در آن ترکیب شود.

– پس از گذشت دو ساعت که احساس کردید خورش فسنجان پخته شده و مواد در آن جا افتاد، وقت مناسبی است که به اندازه ۲ قاشق غذاخوری شکر و یک قاشق غذاخوری زعفران دم کرده را در آن بریزید.

– چنانچه در این هنگام متوجه شدید آب خورش تبخیر شده و کمتر از حد معمول است، مقداری آب سرد یا حتی آب یخچالی در آن اضافه کنید.

– پس از آن درب قابلمه را گذاشته و در حدود ۳۰ دقیقه دیگر نیز بگذارید در همین حالت خورش فسنجان با ملایمت پخته شده و به شکل ریز بجوشد.

– در ادامه مرغ هایی که قبلاً سرخ کرده و نیم پز شده‌اند را در خورشت فسنجان اضافه کنید. سپس مقداری از این خورش را بچشید تا متوجه کم و کاست مواد در آن شده و در صورت لزوم ادویه و چاشنی هایی را در آن اضافه کنید.

– پس از آن همچنان اجازه دهید شعله گاز در زیر قابلمه در حالت ملایم روشن بوده و خورشت فسنجان به پختن ادامه دهد. هر چقدر این خورش مدت طولانی تری را جهت پخته شدن صرف کند، به همان نسبت طعم بهتری خواهد داشت.

– شما می‌توانید خورش فسنجان را به همراه برنج سفید که آن را کته یا آبکش کرده‌اید، سرو کرده و نوش جان کنید.

سوالات متداول

آیا می‌توان در خورش فسنجان مرغ گوشت ماهی اضافه کرد؟

خیر اینطور نیست. برای درست کردن خورشت فسنجون مرغ تنها می توان گوشت مرغ در آن اضافه کرد. در صورت تمایل به استفاده از گوشت ماهی در خورشت فسنجان، می‌توانید مرغ را از آن حذف کرده و ماهی سفید را در آن بریزید.

برای درست کردن خورشت فسنجان برای ۲۰ نفر چه مقدار گردو لازم است؟

در هنگام درست کردن خورش فسنجان مرغ، به طور دقیق نمی‌توان گفت که در ازای هر نفر چه مقدار گردوی آسیب شده را جهت پخت در نظر بگیرید.‌ چون این موضوع بر اساس ذائقه و میزان مصرف افراد متفاوت است. ولی به طور متوسط به اندازه یک کیلوگرم گردو جهت تهیه خورش فسنجان برای ۲۰ نفر مناسب است. در عین حال لازم است سایر مواد این خورش همچون گوشت و ادویه ها را با در نظر گرفتن تعداد افراد لحاظ کرد.

آیا در تهیه خورش فسنجان برای گردو جایگزینی وجود دارد؟

از جمله مواد اولیه و مهم خورش فسنجان گردو است که در حقیقت فسنجان با گردو شناخته می‌شود. ولی چنانچه به هر علتی قادر نبودید از گردو در تهیه خورش فسنجان استفاده کنید، پیشنهاد می‌شود از سایر مواد مثل بادام، فندق یا پسته جهت پخت این خورش بهره بگیرید. همچنین مد نظر داشته باشید که با حذف گردو از آن، مسلماً مزه خورش فسنجان تا حد زیادی متفاوت خواهد بود. اندازه این مواد نیز بر حسب ذائقه خود و سایر مواد خورش تعیین می‌شود.

فوت و فن

حتماً توجه داشته باشید موادی که جهت پخت خورش فسنجان با مرغ استفاده می‌کنید، دارای کیفیت خوبی باشند تا رنگ و ظاهر مطلوبی ارائه دهند. از این مواد می‌توان به گردو و زرشک تازه اشاره کرد.

همچنین در هنگام درست کردن سس فسنجان کیفیت مواد را مد نظر قرار داده و به نسبت مواد اولیه آن را تهیه کنید. در عین حال برای آنکه در خورشت فسنجون طعم شیرین و تند سس به تعادل برسد، لازم است مقدار اندکی شکر در آن بریزید.

جهت افزودن برخی مواد همچون پیاز، زرشک، نارنج و گردو زیاده روی نکرده و حد تعادل را نگه دارید تا خورش فسنجون شما خوش طعم شود.

برای آنکه در هنگام پخت خورشت فسنجون، گردوها روغن زیادی را از خود پس دهند، حتماً در مرحله خرد کردن، آن را به حد زیاد آسیاب کرده و یا برای این کار از دستگاه غذاساز یا چرخ گوشت استفاده کنید.‌ همچنین در زمانی که گردوهای آسیاب شده را در قابلمه ریخته و بر روی حرارت تفت می‌دهید، قطعات کوچکی از یخ را به آن افزوده و مخلوط کنید. در حقیقت با این کار گردوها را در حد نهایت دو دمای گرم و سرد قرار داده و شوکی در آنها ایجاد می‌کنید. لذا روغن بسیاری از آنها خارج می‌شود.

توصیه می‌شود در مرحله ای که گردوها را بر روی حرارت تفت می‌دهید، در آن زیاده روی نکنید. چون موجب تلخ شدن گردوها می‌شود. همچنین از اضافه کردن گردوهای آسیاب شده به شکل خام در خورش اجتناب کنید. چرا که این کار باعث بد مزه شدن و بوی نامطبوع در خورشت فسنجون می‌شود.

هنگامی که تفت دادن گردوها بر روی حرارت انجام شد، بلافاصله در آن تکه‌هایی از یخ اضافه کرده و یا در آن آب خنک و تگری بریزید. با این کار گردوها به سرعت به روغن می افتد.

چنانچه تمایل دارید خورشت فسنجون شما طعم ترش داشته باشد، لازم است مجدداً برای داشتن رنگ و لعاب بهتر و خوشمزه شدن، به اندازه یک قاشق غذاخوری شکر در آن بریزید.

در صورتی که قصد دارید خورش فسنجون را با گوشت قرمز طبخ کنید، مناسب است برای آنکه ظاهر خورش زیبا شود، گوشت چرخ کرده را به شکل قلقلی درآورده و سپس در خورشت فسنجون اضافه کنید.

نکته مهمی که باعث می‌شود خورشت فسنجون شما لعاب زیادی پیدا کند، چنین است که در ۳۰ دقیقه آخر پخت، با در نظر گرفتن حجم خورشت، سیب درختی را پوست گرفته و پس از رنده کردن در آن بریزید. این کار موجب می‌شود غلظت خورشت فسنجون افزایش یابد.

در عین حال برای آنکه خورشت فسنجون خوشمزه‌تر شود، می‌توانید  متناسب با حجم گردوی آسیاب شده به اندازه یک سوم آن، مغز پسته را آسیاب کرده و در آن بریزید.

اگر در حین تفت دادن گردوی آسیاب شده، رب انار را به آن افزوده و حرارت دهید، موجب می‌شود تا خورشت فسنجون رنگ و جلای بهتری پیدا کند.

در تهیه خورشت فسنجون مناسب است زردچوبه را از مواد آن حذف کرده و به جای آن زعفران را اضافه کنید تا رنگ و لعاب و عطر دلپذیری از خورشت احساس شود.

زمانی که بخواهید طعم خورشت فسنجون ملس باشد، بهتر است رب اناری با طعم ملس را در آن افزوده و شکر یا شیره خرما را در آن اضافه کنید. ولی اگر طعم ملس خورش فسنجون مد نظرتان نبود، می‌توانید از رب انار ترش استفاده کرده و در آن قیسی بریزید.

برای آنکه خورشت فسنجون ساختار یکدست و یکنواختی داشته باشد، حتماً در ابتدا پیاز را با استفاده از رنده ریز پوره کنید.

در تهیه خورشت فسنجون افزودن ادویه جات مختلف اختیاری بوده و بر اساس میل و سلیقه شما صورت می‌گیرد. برای نمونه شما می‌توانید به اندازه یک قاشق چای خوری دارچین یا برگ بو را در این خورشت بریزید. حتی توصیه می‌شود نحوه مهیا کردن ادویه مرغ را آموزش دیده و بر آن تسلط یابید تا در همه غذاهایی که با مرغ طبخ می شود، استفاده کنید.

خورش فسنجان با مرغ تکه ای در کوتاه ترین زمان:

در وهله اول مناسب است پیاز را به شکل خلالی در قطعات کوچک برش زده و به همراه روغن در یک قابلمه تفت دهید تا سبک شده و به رنگ طلایی درآید.

بهتر است مرغ ها را به قطعات کوچک تر ببرید. بعد از آنکه پیازها در حین سرخ شدن به رنگ طلایی رسید، تکه های مرغ را در آن قابلمه افزوده و چند دقیقه با حرارت زیاد تفت کنید تا آثار سرخ شدن بر روی سطح آن نمایان شده و تغییر رنگ دهد.

پس از آن که همه سطوح مرغ ها کاملاً سرخ شدند، گردوی آسیاب شده را در آن افزوده و شروع به هم زدن کنید.‌ در ادامه آب جوشیده را به همراه رب انار به قابلمه مرغ و گردو اضافه کرده و با قاشق مخلوط کنید.

شعله گاز را در زیر قابلمه در اندازه متوسط رو به کم گذاشته و درب قابلمه را بگذارید. در حدود نیم ساعت زمان دهید تا تکه های مرغ در خورش طبخ شوند.

سپس نمک و شکر را در اندازه های مشخص شده به خورش افزوده و هم بزنید تا کاملاً مواد ترکیب شوند.

در این هنگام زمان مناسبی است که سس فسنجان را مهیا کنید. برای این امر شیره روغن گردو را با مقدار کمی آب لیمو ترش اضافه کرده و مخلوط کنید. افزودن این سس به فسنجان موجب می‌شود خورش خوش رنگ شده و طعم دلپذیری پیدا کند.

در ادامه سس مذکور را در خورش فسنجان ریخته و در حدود نیم ساعت زمان دهید تا خورش شما جا افتاده و به غلظت برسد.‌ با افزودن این سس طعم و مزه شیرین و تندی به این خورش غالب می‌شود.

شما می‌توانید این خورش فسنجان را با زرشک چیدمان کرده و با افزودن مقدار کمی آب نارنج ترش یا آبلیمو بر روی سطح خورش تزیین زیبایی را رقم بزنید. خورش فسنجان را به همراه پلو سفید سرو کرده و نوش جان کنید.

از جمله مواردی که لازم است جهت تهیه خورش فسنجان با کیفیت خوب و مزه بینظیر در نظر داشته باشید، چنین است که حتماً گردوها را در منزل، خودتان آسیاب کنید.

خورشت فسنجان با مرغ و رژیمی:

چنانچه شما از برنامه غذایی خاصی پیروی کرده و یا اینکه بخواهید خورش فسنجان تان کالری کمتری داشته و یا رژیمی تهیه شود، می‌توانید چاشنی های مورد علاقه تان را تهیه کرده و یک غذای رژیمی خوشمزه برای خود تدارک ببینید.

خورش فسنجان با مرغ از جمله غذاهای اصیل و پرطرفدار کشور ما ایران است که به همراه پلو سفید سرو شده و نوش جان می‌شود.‌ حتی برای افرادی که در حال پیروی از یک برنامه غذایی لاغری هستند نیز امکان تهیه خورش فسنجان به صورت رژیمی وجود دارد.‌ برای این امر مناسب است تا قسمت هایی از سینه مرغ بدون پوست را که چربی و کالری کمتری دارد، در آن اضافه کنید. در عین حال پیشنهاد می‌شود شکر را از مواد فسنجان حذف کرده و در ازای آن مقدار کمی عسل، شیرینی خشک و یا سرکه سیب در آن بریزید.‌

همچنین شما به راحتی می‌توانید از روغن کمتری در تهیه خورش فسنجان استفاده کرده و در ازای سرخ کردن برخی مواد، از دستورالعمل‌های مفید و سالم تری همچون آب پز کردن یا پختن در فر بهره بگیرید.‌

حتی پیشنهاد می‌شود برنج سفید را از این غذا کنار گذاشته و در ازای آن برنج قهوه ای را تهیه و طبخ کنید.‌ با این کار تا حد زیادی از کالری آن کاسته می‌شود. در صورتی که چنین مواردی را در هنگام پخت خورش فسنجان در نظر گرفته و رعایت کنید، به راحتی می‌توانید این خورش بینظیر و خوش طعم را به سالم ترین روش در منزل تهیه کرده و نوش جان کنید.

استفاده از گوشت مرغ در میان سایر گوشت ها انتخاب مناسبی است که از نه تنها انرژی و چربی مورد نیاز بدن را به راحتی تامین می‌کند، بلکه تاثیر زیادی در پایین آوردن وزن بدن به جا می گذارد.

طریقه سرو و چیدمان فسنجان با مرغ:

در اغلب مناطق متداول است که خورش فسنجون را در کنار پلو سفید مهیا کرده و سرو می‌کنند.‌ این خورش را می‌توان همراه با مقدار اندکی زرشک تفت داده شده و برگ های جعفری چیدمان کنید.

پیشنهاداتی جهت چیدمان زیبای خورشت فسنجان:

چیدمانی که جهت سرو خورش فسنجون انجام دهید، جلوه و زیبایی این خورش پرطرفدار را دوچندان می‌کند. برای آنکه بتوانید به طرز زیبایی خورش فسنجون را تزیین کنید، پیشنهاداتی را به این شرح برایتان ارائه می‌دهیم:

یک پیاز را پس از پوست گرفتن به شکل خلالی ریز کرده و در روغن تفت دهید تا رنگ آن طلایی شود. سپس پیازها را بر روی طرف سرو خورش فسنجون بریزید.

مغز گردو را در قطعات خیلی کوچک خرد کرده و بر روی خورشت قرار دهید پس از آنکه زرشک را شستید، در روغن تفت داده و بر روی خورشت بریزید.

حتی می‌توانید برگ گیاه کنار را پس از شستن با حرارت ملایم تفت داده و به شکل زیبا بر روی خورشت فسنجون بچینید.

از جمله تزیینات رایج جهت خورشت فسنجان با مرغ استفاده از دانه های انار است که آن را بر روی خورشت قرار می‌دهند.

ارزش غذایی

با هیدرودرم، پاکسازی پوستت رو حرفه‌ای و بی‌دردسر انجام بده

با آردن اکسپرتیج، روتین مراقبت از پوستت رو ساده و حرفه‌ای کن