طرز تهیه عدسی مجلسی غلیظ با ماش و سیب زمینی
برای ۶ نفر، ۴۰۰ گرم عدس و ۱۸۰ گرم ماش را با حدود ۱٫۸ لیتر استاک کمنمک بپزید. ماش را ۱۰ دقیقه زودتر شروع کنید، سپس عدس را اضافه کنید. پیاز، زردچوبه و سیر تفتدادهشده را بیفزایید. وقتی حبوبات تقریباً نرم شدند، یکسوم عدسی را پوره کنید، سیبزمینی را اضافه کنید و در پایان عصاره صافشده سماق را کمکم داخل غذا بریزید. کل زمان حدود ۱ ساعت و ۴۰ دقیقه است.
عدسی مجلسی یک غذای گرم و سیرکننده بر پایه عدس است که در این نسخه با ماش، سیبزمینی، پیازداغ و مقدار کنترلشدهای عصاره سماق تهیه میشود. پورهکردن بخشی از عدسی در اواخر پخت باعث میشود بدون نیاز به آرد، بافت غذا غلیظتر و یکدستتر شود.
در این روش عدس نیازی به خیساندن طولانی ندارد و ماش کمی زودتر از عدس وارد قابلمه میشود. عصاره سماق نیز بعد از نرمشدن کامل حبوبات اضافه میشود تا هم میزان ترشی قابلکنترل باشد و هم بافت عدس و ماش بهخوبی نرم شود.
اطلاعات دستور پخت عدسی مجلسی
| مشخصات | مقدار |
|---|---|
| مناسب برای | ۶ نفر |
| درجه سختی | آسان |
| زمان آمادهسازی | ۲۵ دقیقه |
| زمان پخت | حدود ۱ ساعت و ۱۵ دقیقه |
| کل زمان | حدود ۱ ساعت و ۴۰ دقیقه |
| بافت نهایی | غلیظ و لعابدار |
مواد لازم برای عدسی مجلسی
| ماده | مقدار | توضیح |
|---|---|---|
| عدس قهوهای یا سبز | ۴۰۰ گرم، حدود ۲ پیمانه | پاکشده و شسته |
| ماش کامل | ۱۸۰ گرم، حدود ۱ پیمانه | پاکشده و شسته |
| استاک گوشت یا سبزیجات | ۱٫۸ لیتر | ترجیحاً کمنمک |
| سماق آسیابشده | ۲۵ گرم، حدود ¼ پیمانه | برای تهیه عصاره |
| آب جوش | ۲۵۰ میلیلیتر | برای عصاره سماق |
| پیاز | ۲ عدد متوسط، حدود ۳۰۰ گرم | نگینی خردشده |
| سیر | ۲ حبه، حدود ۱۰ گرم | لهشده |
| سیبزمینی | ۱ عدد بزرگ، حدود ۳۰۰ گرم | مکعبی خردشده |
| روغن مایع | ۲ قاشق غذاخوری، ۳۰ میلیلیتر | برای پیازداغ |
| کره | ۲۵ گرم | برای پایان پخت یا سرو |
| زردچوبه | ۱ قاشق چایخوری | – |
| آویشن خشک | ½ قاشق چایخوری | – |
| فلفل سیاه | ½ قاشق چایخوری | – |
| نمک | حدود ۱ قاشق چایخوری، ۵ گرم | با توجه به شوری استاک تنظیم شود |
| گلپر | ½ قاشق چایخوری | اختیاری برای سرو |
| لیموترش تازه | ۱ عدد | اختیاری برای سرو |
آیا عدس را برای عدسی خیس کنیم؟
برای این دستور نیازی به خیساندن عدس از شب قبل یا ۲۴ ساعت قبل نیست.
عدس را پاک کنید، چند بار با آب سرد بشویید و مستقیماً برای پخت استفاده کنید.
اگر ماش شما بسیار کهنه است و دیرپز به نظر میرسد، میتوانید فقط ماش را ۱ تا ۲ ساعت در آب خنک بخیسانید و سپس آبکش کنید. این مرحله برای ماش تازه ضروری نیست.
چرا در این عدسی از ماش استفاده میکنیم؟
ماش این نسخه را از عدسی ساده متمایز میکند و بافت متراکمتر و طعم متفاوتی به غذا میدهد.
چون ماش کامل معمولاً به زمان بیشتری برای نرمشدن نیاز دارد، در این دستور ۱۰ دقیقه قبل از عدس وارد قابلمه میشود.
چرا سماق را در پایان پخت اضافه میکنیم؟
سماق طعم ترش مشخصی دارد و اگر از ابتدای پخت همراه حبوبات باشد، کنترل طعم نهایی سختتر میشود.
در این روش ابتدا اجازه میدهیم عدس، ماش و سیبزمینی کاملاً نرم شوند و بعد عصاره سماق را کمکم اضافه میکنیم.
این روش یک مزیت دیگر هم دارد: لازم نیست تمام عصاره سماق را استفاده کنید و میتوانید مقدار ترشی را دقیقاً مطابق ذائقه تنظیم کنید.
طرز تهیه عدسی مجلسی مرحلهبهمرحله
مرحله اول: پاککردن و شستن عدس و ماش
عدس و ماش را جداگانه روی سینی بریزید و بررسی کنید تا سنگریزه یا دانه آسیبدیده میان آنها نباشد.
هرکدام را با آب سرد چند بار بشویید و آبکش کنید.
عدس نیازی به خیساندن ندارد.
اگر ماش کهنه و دیرپز است، میتوانید آن را ۱ تا ۲ ساعت در آب خنک بخیسانید و سپس آبکش کنید.
مرحله دوم: تهیه عصاره سماق
۲۵ گرم سماق را داخل کاسه یا شیرجوش بریزید.
۲۵۰ میلیلیتر آب جوش روی آن بریزید و مخلوط کنید.
حدود ۱۰ دقیقه کنار بگذارید تا رنگ و طعم سماق وارد آب شود.
مایع را از صافی بسیار ریز یا پارچه تمیز عبور دهید.
تفاله سماق را بهشدت فشار ندهید؛ فقط اجازه دهید مایع صاف خارج شود.
عصاره بهدستآمده را برای اواخر پخت کنار بگذارید.
مرحله سوم: آمادهکردن پیاز، زردچوبه و سیر
روغن را داخل تابه روی حرارت متوسط گرم کنید.
پیاز نگینی را اضافه کنید و حدود ۸ تا ۱۰ دقیقه تفت دهید تا نرم و طلایی شود.
زردچوبه را اضافه کنید و حدود ۳۰ ثانیه همراه پیاز تفت دهید.
سیر لهشده را اضافه کنید.
سیر را فقط ۳۰ تا ۶۰ ثانیه روی حرارت ملایم تفت دهید تا عطر آن آزاد شود.
از سرخکردن طولانی سیر خودداری کنید، چون ممکن است طعم تلخ ایجاد کند.
مرحله چهارم: شروع پخت ماش و عدس
ماش شستهشده را داخل قابلمهای نسبتاً بزرگ بریزید.
۱٫۸ لیتر استاک کمنمک اضافه کنید.
قابلمه را روی حرارت متوسط قرار دهید تا مایع به جوش ملایم برسد.
ماش را ۱۰ دقیقه بپزید.
سپس عدس شستهشده را اضافه کنید.
حرارت را کاهش دهید و در قابلمه را نیمهباز قرار دهید.
حدود ۲۵ تا ۳۰ دقیقه بپزید تا حبوبات تقریباً نرم شوند.
اگر در این مدت مایع خیلی کم شد ولی حبوبات هنوز نرم نشدهاند، کمی آب جوش اضافه کنید.
مرحله پنجم: افزودن پیازداغ و ادویهها
مخلوط پیاز، زردچوبه و سیر را به قابلمه اضافه کنید.
آویشن و فلفل سیاه را نیز بیفزایید.
مواد را مخلوط کنید و حدود ۵ دقیقه دیگر با حرارت ملایم بپزید.
در این مرحله فقط مقدار کمی نمک اضافه کنید یا نمک را تا پایان پخت عقب بیندازید، زیرا مقدار شوری انواع استاک متفاوت است.
مرحله ششم: پورهکردن بخشی و افزودن سیبزمینی
حدود یکسوم محتویات قابلمه را با ملاقه جدا کنید.
این قسمت را با گوشتکوب دستی یا برقی پوره کنید.
پوره را دوباره به قابلمه برگردانید و مخلوط کنید.
این مرحله عدسی را بدون اضافهکردن آرد غلیظتر میکند.
سیبزمینی مکعبی را اضافه کنید.
در قابلمه را نیمهباز بگذارید و حدود ۲۰ تا ۲۵ دقیقه با حرارت ملایم بپزید.
سیبزمینی باید کاملاً نرم شود و عدسی در این مرحله شروع به غلیظشدن کند.
مرحله هفتم: افزودن آب سماق و جاافتادن
ابتدا مطمئن شوید عدس، ماش و سیبزمینی کاملاً نرم شدهاند.
حدود نصف عصاره صافشده سماق را اضافه کنید و هم بزنید.
پس از ۱ تا ۲ دقیقه طعم غذا را بچشید.
اگر ترشی بیشتری میخواهید، عصاره سماق را کمکم اضافه کنید.
لازم نیست همه عصاره مصرف شود.
عدسی را ۵ تا ۱۰ دقیقه بدون در روی حرارت ملایم بجوشانید تا طعمها ترکیب شوند.
مرحله هشتم: تنظیم غلظت و سرو
غلظت عدسی را بررسی کنید.
اگر بیش از حد سفت است، کمی آب جوش اضافه کنید و هم بزنید.
اگر آبکی است، چند دقیقه بدون در روی حرارت ملایم بجوشانید.
نمک را در این مرحله نهایی کنید.
۲۵ گرم کره را داخل قابلمه بیندازید و هم بزنید، یا هنگام سرو مقدار کمی کره روی هر کاسه قرار دهید.
در صورت تمایل روی عدسی کمی گلپر بپاشید و با برش لیموترش سرو کنید.
راز غلیظ و لعابدار شدن عدسی مجلسی
برای غلیظکردن عدسی نیازی به آرد نیست.
سه عامل در این دستور باعث ایجاد غلظت مناسب میشوند:
- پخت کامل عدس و ماش
- پورهکردن حدود یکسوم محتویات قابلمه
- پخت سیبزمینی داخل خود عدسی
بعد از پورهکردن، چند دقیقه زمان بدهید تا نشاسته سیبزمینی و حبوبات با مایع ترکیب شود؛ عدسی هنگام استراحت نیز کمی غلیظتر خواهد شد.
چرا عدسی آبکی میشود؟
اضافهکردن آب یا استاک زیاد، پخت کوتاه یا پورهنکردن بخشی از مواد از دلایل رایج است.
اگر در پایان عدسی آبکی بود، در قابلمه را بردارید و چند دقیقه با حرارت ملایم بجوشانید.
برای غلیظکردن سریع، افزودن آرد توصیه نمیشود؛ بهتر است مقداری دیگر از عدسی را پوره کنید.
اگر عدسی بیش از حد غلیظ شد چه کنیم؟
مقدار کمی آب جوش یا استاک گرم اضافه کنید.
مایع سرد یکباره داخل قابلمه نریزید.
هر بار حدود نصف پیمانه مایع اضافه کنید تا به غلظت دلخواه برسید.
چرا عدس یا ماش سفت میماند؟
حبوبات قدیمی ممکن است زمان بیشتری برای پخت نیاز داشته باشند.
اگر مایع قابلمه تمام شود نیز فرآیند نرمشدن متوقف میشود؛ در این حالت مقدار کمی آب جوش اضافه کنید.
عصاره سماق، آبلیمو و سایر مواد ترش را نیز تا بعد از نرمشدن حبوبات اضافه نکنید.
چرا عدسی با سماق تلخ یا گس میشود؟
استفاده بیش از حد از سماق یا فشار شدید تفاله هنگام صافکردن میتواند طعم را بیش از حد غالب کند.
عصاره را کمکم اضافه کنید و بعد از هر مرحله غذا را بچشید.
هدف این است که سماق یک ترشی ملایم ایجاد کند، نه اینکه طعم اصلی عدس را بپوشاند.
اگر عدسی شور شد چه کنیم؟
استاک آماده ممکن است از قبل نمک قابلتوجهی داشته باشد.
به همین دلیل بهتر است از استاک کمنمک استفاده و نمک اصلی در پایان تنظیم شود.
اگر عدسی کمی شور شد، مقداری آب جوش یا سیبزمینی پخته بدون نمک اضافه کنید و دوباره غلظت را تنظیم کنید.
عدسی مجلسی بدون ماش
اگر ماش در دسترس ندارید میتوانید آن را حذف کنید و مقدار عدس را به حدود ۵۰۰ گرم افزایش دهید.
در این حالت عدسی به نسخه کلاسیکتر نزدیک میشود و ممکن است کمی زودتر آماده شود.
عدسی مجلسی بدون سماق
سماق ویژگی متمایز این نسخه است اما اجباری نیست.
میتوانید آن را کاملاً حذف کنید و در زمان سرو چند قطره آبلیموی تازه کنار هر کاسه قرار دهید.
عدسی گیاهی و بدون استاک گوشت
برای نسخه کاملاً گیاهی از استاک سبزیجات کمنمک یا آب استفاده کنید.
مراحل پخت تغییری نمیکند.
اگر میخواهید نسخه بدون محصولات حیوانی باشد، کره را نیز حذف یا با مقدار کمی روغن جایگزین کنید.
عدسی مجلسی را با چه چیزی سرو کنیم؟
- نان سنگک، بربری یا لواش تازه
- لیموترش تازه
- گلپر
- پیازداغ
- سبزی خوردن
- انواع ترشی
نگهداری عدسی پخته
اگر عدسی باقی ماند، آن را مدت طولانی در دمای اتاق نگه ندارید.
بعد از اینکه امکان انتقال ایمن آن فراهم شد، عدسی را در ظرفهای کمعمق و دربسته در یخچال قرار دهید.
برای مصرف معمول، عدسی پخته را طی ۳ تا ۴ روز مصرف کنید.
برای نگهداری طولانیتر میتوانید آن را در ظرف مناسب فریزر منجمد کنید.
عدسی بعد از سردشدن غلیظتر میشود؛ هنگام گرمکردن میتوانید کمی آب اضافه کنید.
عدسی مجلسی یا عدس پلو؟
اگر به غذاهای بر پایه عدس علاقه دارید اما غذای برنجی میخواهید، طرز تهیه عدس پلو مجلسی را نیز ببینید.
برای مشاهده گزینههای بیشتر مخصوص صبح میتوانید به صفحه انواع صبحانه مراجعه کنید.
نکات مهم عدسی مجلسی
- عدس نیاز به خیساندن ۲۴ ساعته ندارد.
- عدس و ماش را قبل از پخت حتماً پاک و بشویید.
- ماش را کمی زودتر از عدس وارد قابلمه کنید.
- از استاک کمنمک استفاده کنید.
- سیر را طولانی سرخ نکنید.
- برای غلظت، حدود یکسوم عدسی را پوره کنید.
- عصاره سماق را بعد از نرمشدن کامل حبوبات اضافه کنید.
- سماق را یکباره داخل غذا نریزید؛ میزان ترشی را مرحلهای تنظیم کنید.
- اگر عدسی آبکی است، آن را بدون در بجوشانید.
- نمک نهایی را بعد از اضافهشدن همه مواد تنظیم کنید.
پرسشهای متداول
برای ۶ نفر چقدر عدس لازم است؟
در این دستور برای ۶ نفر ۴۰۰ گرم عدس همراه ۱۸۰ گرم ماش استفاده میشود.
عدس را چند ساعت خیس کنیم؟
برای این دستور نیازی به خیساندن عدس نیست؛ شستن و آبکشکردن آن کافی است.
آیا ماش را باید خیس کنیم؟
برای ماش تازه ضروری نیست. اگر ماش کهنه و دیرپز است، میتوانید آن را ۱ تا ۲ ساعت بخیسانید.
چطور عدسی را بدون آرد غلیظ کنیم؟
حدود یکسوم مواد را پوره کنید و دوباره داخل قابلمه بریزید. سیبزمینی نیز به افزایش غلظت کمک میکند.
آب سماق را چه زمانی اضافه کنیم؟
بعد از اینکه عدس، ماش و سیبزمینی کاملاً نرم شدند.
آیا تمام آب سماق باید داخل عدسی ریخته شود؟
خیر. آن را کمکم اضافه کنید و وقتی طعم به میزان دلخواه رسید، باقی عصاره را کنار بگذارید.
آیا میتوان استاک گوشت را حذف کرد؟
بله. استاک سبزیجات کمنمک یا آب قابل استفاده است.
چرا عدسی من لعاب ندارد؟
ممکن است حبوبات هنوز کاملاً نپخته باشند یا مقدار زیادی مایع داخل قابلمه باشد. پورهکردن بخشی از مواد نیز به غلظت کمک میکند.
کره در عدسی ضروری است؟
خیر. کره برای طعم نهایی است و میتوان آن را حذف کرد.
عدسی را چند روز در یخچال نگه داریم؟
عدسی پخته را در ظرف دربسته در یخچال نگهداری کنید و بهتر است طی ۳ تا ۴ روز مصرف شود.
تمامی محتوای سایت دارای حق نشر است. کپیبرداری بخشی یا تمام آن به هر شکل مجاز نیست و پیگرد قانونی دارد. بازنشر در سایتهای تجمیعکننده یا درون iframe اکیداً ممنوع است.
عکس هاتون بی نظیره و اشتها برانگیز