کفیر چیست؟ خواص، طرز تهیه و تاثیرات کفیر بر سلامتی بدن

کفیر چیست و چه تاثیری بر بدن دارد؟

کفیر یک نوشیدنی تخمیری سنتی است که شباهت زیادی به دوغ یا ماست نوشیدنی دارد.
این نوشیدنی از ترکیب شیر با دانه‌های کفیر تهیه می‌شود و سرشار از باکتری‌های پروبیوتیک، ویتامین‌ها و مواد معدنی است.
منشأ اصلی کفیر به کوه‌های قفقاز در روسیه بازمی‌گردد و از گذشته به عنوان یک اکسیر سلامتی شناخته می‌شده است.

کفیر منبع غنی از ویتامین‌های گروه B به ویژه B12 و B1، نیاسین، پیریدوکسین و اسید فولیک است.
علاوه بر این، کلسیم، پروتئین، فسفر و فیبر موجود در کفیر آن را به یک ماده غذایی کامل و مقوی تبدیل کرده‌اند.
این نوشیدنی نه تنها برای تقویت سیستم ایمنی بدن مفید است، بلکه می‌تواند در بهبود مشکلات گوارشی، سلامت استخوان‌ها، پوست و حتی کاهش وزن نقش مهمی ایفا کند.

خواص کفیر برای سلامتی

مصرف منظم کفیر می‌تواند تأثیرات گسترده‌ای بر سلامت داشته باشد.
این نوشیدنی تخمیری به دلیل دارا بودن پروبیوتیک‌ها و ترکیبات زیست‌فعال، در بهبود گوارش، کاهش التهاب، تقویت سیستم ایمنی، سلامت کبد، پیشگیری از پوکی استخوان و حتی مقابله با سرطان نقش دارد.
در ادامه به مهم‌ترین خواص کفیر برای بخش‌های مختلف بدن اشاره می‌کنیم:

۱- سلامت روده و دستگاه گوارش

مصرف کفیر می‌تواند به تعادل فلور روده کمک کند و در درمان بیماری‌های گوارشی مانند سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS)، بیماری کرون و زخم معده مؤثر باشد.
پروبیوتیک‌های موجود در کفیر پس از مصرف آنتی‌بیوتیک، باکتری‌های مفید روده را بازسازی می‌کنند و عوارضی مانند اسهال را کاهش می‌دهند.
بنابراین، کفیر یک گزینه عالی برای تقویت سلامت گوارش است.

۲- کمک به سم‌زدایی بدن

کفیر به دلیل داشتن باکتری‌های اسید لاکتیک می‌تواند سموم و قارچ‌های مضر مانند آفلاتوکسین را از بدن دفع کند.
آفلاتوکسین ماده‌ای سرطان‌زا است که در مواد غذایی آلوده مانند بادام‌زمینی، غلات و روغن‌های گیاهی خام وجود دارد.
مصرف منظم کفیر به پاکسازی بدن از این سموم کمک کرده و از DNA در برابر آسیب‌های ژنتیکی محافظت می‌کند.

۳- بهبود عملکرد کبد

کفیر منبع غنی از ویتامین‌های B به‌ویژه B12، B1 و ویتامین K است که همگی در سلامت کبد و متابولیسم بدن نقش اساسی دارند.
پروبیوتیک‌های موجود در کفیر می‌توانند التهاب کبدی را کاهش دهند و در بازسازی سلول‌های کبدی نقش حمایتی داشته باشند.

۴- کمک به کاهش وزن و لاغری

تحقیقات نشان داده‌اند که ترکیبات موجود در کفیر می‌توانند سوخت و ساز بدن را افزایش داده و به کاهش وزن کمک کنند.
باکتری‌های پروبیوتیک موجود در روده نقش مهمی در تنظیم ذخیره چربی دارند.
مصرف کفیر باعث افزایش تعداد باکتری‌های مفید روده و کاهش باکتری‌های مضر می‌شود؛ در نتیجه افراد دچار اضافه‌وزن می‌توانند با مصرف منظم کفیر روند لاغری خود را تسریع کنند.

۵- کنترل قند خون و دیابت

کفیر می‌تواند سطح گلوکز خون را کاهش دهد و حساسیت سلول‌ها به انسولین را افزایش دهد.
این نوشیدنی با تحریک عملکرد لوزالمعده، ترشح انسولین را بهبود داده و در کنترل قند خون بیماران دیابتی نقش موثری دارد.
افزودن کفیر به رژیم غذایی افراد دیابتی می‌تواند بخشی از برنامه تغذیه سالم آن‌ها باشد.

۶- فواید کفیر برای کودکان و مادران باردار

کفیر حاوی ترکیبات ضروری برای رشد کودکان از جمله کلسیم، فسفر و ویتامین D است که در رشد استخوان‌ها و دندان‌ها نقش اساسی دارند.

۷- پیشگیری از پوکی استخوان

کفیر دارای ترکیبات زیست‌فعال و ویتامین‌های مهمی مانند ویتامین K2 است که در افزایش جذب کلسیم نقش اساسی دارند.
کمبود ویتامین K2 یکی از دلایل کاهش تراکم استخوان است.
مصرف منظم کفیر علاوه بر تأمین کلسیم، منیزیم و فسفر، به حفظ سلامت استخوان‌ها و پیشگیری از پوکی استخوان کمک می‌کند.

۸- نقش کفیر در پیشگیری از سرطان

پژوهش‌ها نشان داده‌اند که مصرف کفیر می‌تواند رشد سلول‌های سرطانی را مهار کند.
ترکیبات پروبیوتیک کفیر باعث افزایش مرگ سلول‌های سرطانی و جلوگیری از تبدیل سلول‌های سالم به سرطانی می‌شوند.
در یک مطالعه حیوانی، مصرف کفیر رشد سلول‌های سرطانی پستان را تا ۵۶٪ کاهش داد؛ در حالی که ماست تنها ۱۴٪ اثر مشابه داشت.

۹- درمان حساسیت‌ها و آلرژی

باکتری‌های موجود در کفیر می‌توانند با کاهش التهاب به بهبود بیماری‌هایی مانند آسم و حساسیت‌های فصلی کمک کنند.
کمبود باکتری‌های مفید روده یکی از عوامل بروز واکنش‌های آلرژیک است.
بر اساس مطالعات انجام شده بر بیش از ۲۰۰۰ نفر، مصرف کفیر علائم آلرژی را کاهش داده و کیفیت زندگی افراد حساس را بهبود بخشیده است.

۱۰- سلامت پوست و زیبایی

رابطه مستقیمی بین سلامت روده و پوست وجود دارد. کفیر با بهبود عملکرد روده، به کاهش مشکلات پوستی مانند آکنه، اگزما و پسوریازیس کمک می‌کند.
همچنین کربوهیدراتی به نام کفیران که در این نوشیدنی وجود دارد، به تقویت سیستم ایمنی، بهبود زخم‌ها و بازسازی بافت پوست کمک می‌کند.
علاوه بر مصرف خوراکی، می‌توان از کفیر برای تهیه ماسک خانگی استفاده کرد.
به عنوان مثال ترکیب کفیر با روغن بادام تلخ یک ماسک عالی برای داشتن پوستی شفاف و بدون لک است.

۱۱- بهبود حساسیت به لاکتوز

افرادی که دچار عدم تحمل لاکتوز هستند، معمولاً نمی‌توانند شیر معمولی مصرف کنند.
اما در فرآیند تخمیر شیر برای تولید کفیر، بخش زیادی از لاکتوز شکسته می‌شود؛ به همین دلیل مصرف کفیر برای این افراد قابل تحمل‌تر است و عوارض گوارشی کمتری ایجاد می‌کند.

۱۲- تقویت سیستم ایمنی بدن

کفیر سرشار از ترکیباتی مانند بیوتین، فولات و پروبیوتیک‌ها است که در تقویت سیستم ایمنی نقش کلیدی دارند.
یکی از مهم‌ترین ترکیبات کفیر، کفیران است که خاصیت ضدمیکروبی داشته و به مبارزه با قارچ کاندیدا کمک می‌کند.
باکتری‌های مفید موجود در کفیر همچنین می‌توانند فشار خون و سطح کلسترول را کاهش داده و بدن را در برابر بیماری‌های عفونی محافظت کنند.

طرز تهیه دوغ کفیر

تهیه کفیر در خانه بسیار ساده است و تنها به شیر و دانه‌های کفیر نیاز دارید.
این روش باعث می‌شود یک نوشیدنی پروبیوتیک سالم و تازه همیشه در دسترس داشته باشید.

مواد لازم

• شیر ارگانیک هم‌دمای محیط: ۲ لیوان
• دانه یا قارچ کفیر: ۱ قاشق غذاخوری

مراحل تهیه کفیر

گام اول:

شیر و دانه‌های کفیر را داخل یک ظرف شیشه‌ای بریزید و با قاشق چوبی هم بزنید.
سپس در ظرف را ببندید و آن را به مدت ۲۴ تا ۳۰ ساعت در کابینت (دمای اتاق) قرار دهید تا فرآیند تخمیر انجام شود.

گام دوم:

محتویات ظرف را داخل یک پارچه تمیز یا صافی بریزید تا دانه‌های کفیر جدا شوند.
مایع به‌دست‌آمده همان نوشیدنی کفیر است.
می‌توانید یک قاشق از دانه‌های جداشده را برای تهیه مجدد کفیر نگه دارید.

گام سوم:

همین روند را می‌توانید برای دفعات بعد تکرار کنید.
هر بار تنها کافی است شیر تازه به دانه‌های کفیر اضافه کنید تا نوشیدنی جدید تخمیر شود.

روش‌های نگهداری قارچ کفیر

1. قارچ زنده: در داخل شیر و در دمای اتاق نگهداری می‌شود.
2. قارچ خشک: همراه با شیر خشک در یخچال نگهداری می‌شود.

قارچ‌های زنده معمولاً بعد از ۲ تا ۳ روز و قارچ‌های خشک پس از ۷ تا ۱۴ روز به حالت طبیعی و کیفیت مطلوب برای تولید کفیر بازمی‌گردند.

مواد تشکیل‌دهنده کفیر

یک لیوان (۱۷۵ میلی‌لیتر) کفیر تقریباً شامل مقادیر زیر است:

• پروتئین: ۶ گرم
• کلسیم: ۲۰٪ نیاز روزانه
• فسفر: ۲۰٪ نیاز روزانه
• ویتامین B12: ۱۴٪ نیاز روزانه
• ریبوفلاوین (B2): ۱۹٪ نیاز روزانه
• منیزیم: ۵٪ نیاز روزانه
• ویتامین D: مقدار قابل‌توجه
• انرژی: حدود ۱۰۰ کالری
• کربوهیدرات: ۸ گرم
• چربی: ۳.۶ گرم (بسته به نوع شیر)

جمع‌بندی

کفیر یک نوشیدنی تخمیری غنی از پروبیوتیک‌ها، ویتامین‌ها و مواد معدنی است که فواید زیادی برای بدن دارد.
از تقویت سیستم ایمنی و بهبود گوارش گرفته تا پیشگیری از پوکی استخوان، سرطان و حساسیت‌ها، کفیر می‌تواند بخشی مهم از یک رژیم غذایی سالم باشد.
تهیه کفیر در خانه بسیار آسان است و با نگهداری صحیح دانه‌های کفیر، می‌توانید همیشه این نوشیدنی مفید را در دسترس داشته باشید.
مصرف منظم کفیر نه تنها به سلامت بدن کمک می‌کند، بلکه پوست و موی شما را نیز شاداب‌تر خواهد کرد.

منبع: Healthline