روز جشن آبانگان
وبسایت "فردای تازه" همان "تاروت رنگی" سابق می باشد.
روز جشن آبانگان
روز جشن آبانگان یکی از جشنهای باستانی ایرانیان است که به افتخار آب، یکی از عناصر مقدس در ایران باستان، برگزار میشود. این جشن در روز دهم ماه آبان در تقویم ایرانی برگزار میشود. مردم در این روز به نزدیکترین منبع آبی مانند رودخانهها، چشمهها، یا دریاچهها میروند و با آب تنی میکنند، به آب ادای احترام میکنند و گاهی اوقات هدایایی مانند گلها یا شیرینیها را در آب رها میکنند. این جشن نمایانگر ارزش آب به عنوان منبع حیات و پاکی در فرهنگ ایرانی است و همچنین اهمیت زیستمحیطی حفظ منابع آبی را یادآور میشود.
جشن آبانگان چیست؟
از جمله جشنهای ۱۲گانه ایران قدیم، جشن آبانگان بوده است. مناسبت این جشن در گرامیداشت «آناهیتا» ملک موکل آب بوده که به عنوان ایزد بانوی ویژه و بسیار متعالی در فرهنگ پارسی محسوب میشد. پارسیان معتقد بودند آناهیتا میتواند برف، باران و تگرگ را به دستور اهورا مزدا درون زمین هدایت کند.
در سنن مربوط به ایرانیان قدیم، چهار عنصر اصلی موجود در کره زمین شامل آب، آتش، خاک و هوا، در جایگاه بنیادهای اولیه زندگی به شمار آمده و تقدس زیادی دارند. لذا آغشته کردن آنها به هرگونه ناپاکی و آلودگی از جمله معاصی کبیره و غیر قابل بخشش محسوب میشود. از نظر ایرانیان دقیق و عمقی نگر، آب پس از آتش به عنوان اساسیترین عنصر زندگی به شمار می آمد.
به طوری که حتی خودشان را با آب شستشو و طهارت نمیکردند تا مبادا آلودگی آنها، موجب ناپاکی آب نشود.
مراسم و جشن آبانگان در حقیقت مجالی برای تذکر و خاطرنشان کردن جایگاه و ارزش آب، در حکم حیات بخش، آبادانی و رونق بوده است. پس از آن به علت این موهبت الهی به پیشگاه خداوند جهانیان سپاس و شکرگزاری میکردند تا این نعمت را بر آنها افزون کرده و در حفظ آن بسیار کوشا بودند. حتی جشن مذکور را در مجاورت نهرها، رودها و قناتها برپا کرده و همچون سایر سنتها و مراسمات ایرانی، تمجید و راز و نیاز با خداوند بزرگ به صورت گروهی، فعالیت های نشاط انگیز و مفرح و رسیدگی به افراد مستمند و نیازمند از جمله اقدامات این جشن بوده است.
به عبارت دیگر آبانگان در زمره جشنهای دوازده گانه سال در ایران قدیم بوده که در روزی به نام آبان از ماه آبان یا روز دهم آبان ماه یزدگردی و چهارم آبان فعلی انجام میشد. جشن مذکور در پاسداشت و تمجید از «ایزدبانو آناهید» خدای مراقب بر آبهای جاری صورت میگرفت. مردم معتقد بودند منبع حیات و زندگی از ایزد بانو آناهید سرچشمه گرفته و در نزد آنها بسیار محبوب و گرامی بوده است.
در جشن آبانگان مردم پارسی علی الخصوص زنان و دختران در جوار رودخانهها، نهرها و قناتها به دور هم جمع شده و با تمجید و ستایش از ایزد بانوی آبهای جاری، اهورامزدا را مدح میکردند. آنها در این نیایش از او درخواست آب زیاد و مراقبت از آبهای روان را مینمودند. لذا پس از انجام راز و نیاز و خواندن «اوستای آبزور» که مربوط به آب و آبان بوده، پایکوبی، شادمانی و نشاط شروع میشد.
ایرانیان باستان تا قبل از حشرات به دین مبین اسلام و مذاهب زرتشت، آب را به عنوان دومین مخلوق خداوند یکتا از آفریدگان هفتگانه قلمداد کرده که در کنار سایر عناصر آتش، خاک و هوا از بنیانهای اولیه زندگی به شمار میرفتند.
آنها پس از آتش این عنصر حیاتی و پربهای جهان را به عنوان پاکترین و مقدسترین عناصر خلقت میشناختند. چرا که آب یکی از نشانههای طهارت و پاکی بوده که تحت هیچ شرایطی نباید به آلودگی آغشته میشد. اجداد و نیاکان ما در ایران باستان معتقد بودند دو ملک به نامهای اپام نپات (Apam napat) و آناهیتا (Anahita) که در فارسی به آناهید یا ناهید شهرت داشتند، مسئولیت مراقبت و حفاظت از آب را عهدهدار بودند.
کشور ایران از دوران باستان با فرهنگ و تمدن بینظیر، پربار و متعالی بوده که جلوه زیبایی از هنر و ادب به شما میرود. پایه و اساس برگزاری جشنها و مراسمات سروربخش و نشاط آور، حرمت گذاری به همه مقدسات و ارزشهای زندگی است.
هر کدام از این جشنها بیانگر ماهیت حکما و بزرگان این سرزمین پهناور بوده که موعد برگزاری آنها مطابق با تقویم طبیعت بوده و با تغییر و تحولات فصلی و آب و هوا ارتباط مستقیم دارند. در مجموع جشنهای ایران باستان همچون جشن میانه پاییز، در سه دستهبندی فصلی، سالیانه و ماهانه طبقهبندی میشود.
دسته اول جشنهای فصلی یا گاهنبار به مفهوم فصل مطلوب بوده که جهت خاطرنشان کردن آفرینش در طی شش مرحله در یک سال برنامهریزی شده است. چرا که طبق اعتقادات سنتی ایرانیان، خدای زرتشت به نام اهورا مزدا، هستی را در طی شش مرحله اصلی خلق کرده است. هر کدام از این مراحل نام ویژهای داشته که به مدت ۵ روز در همه مناطق ایران آن را جشن میگرفتند.
هرچند که در حال حاضر این موضوع تا حد زیادی رنگ باخته و از یادها رفته است، ولی در برخی از مناطق پیروان زرتشتی تا حدودی این آیین را اجرا میکنند. از جمله این جشنهای ماهیانه میتوان به آبانگان اشاره کرد. ما در این بخش به توضیح این جشنهای دیرینه میپردازیم.
مردم ایران قدیم برای هر کدام از روزهای ماه یک نام در نظر گرفته و هنگامی که نام آن روز با نام ماه یکسان میشد، آن روز را خوش یمن دانسته و جشنی را در آن برپا میکردند. در این میان دهم آبان ماه روزی بود که اسم روز و ماه هر دو آبان بوده و جشن بزرگ آبانگان اجرا میشد.
در طی جشن آبانگان، مردم به ستایش و شکرگزاری از اهورا مزدا میپرداختند که آب را خلق کرده و به واسطه آن زندگی و حیات را در روی کره زمین جاری کرد. همچنین ایزد بانوی مراقب و پاسدار آبهای روان در روی زمین نیز مورد تمجید و ستایش قرار میگرفت. در قسمتی از کتاب اوستا که با عنوان سرودهای آردوی سوره نیایش نامگذاری شده، مطالبی را در مورد آناهیتا درج کرده و او را در جایگاه زندگی بخش، پاک کننده، طهارت بخش، زیاد کننده ثروت، دولت، تندرستی و اقتدار خاطرنشان میکند. چرا که هر کدام از این ویژگیها در آب وجود دارد.
آب یکی از عناصر اصلی حیات بخش بوده و قادر است زمین خشک و مرده را زنده کند. آب یکی از پاک کنندهها به شمار آمده و هرگونه آلودگی را میزداید. آب به علت ماهیت خود، رونق و آبادانی را در پیرامون خود به جریان انداخته و موجب بالا رفتن نعمت و ثروت میشود. همچنین آب موجب تندرستی شده و نیکی و پیشرفت را به ارمغان آورده و مایه اقتدار میشود.
تاریخچه جشن آبانگان
جشن آبانگان در دوره های مختلف تاریخی ایران، از جمله دوران هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان، مورد توجه بوده است. این جشن به ویژه در دوران زرتشتیان، به عنوان یکی از جشن های مهم و مقدس شناخته میشد. آناهیتا در این دوران به عنوان الهه ای قدرتمند و محافظ آب ها مورد پرستش قرار میگرفت.
اهمیت جشن آبانگان
جشن آبانگان نه تنها یک مراسم دینی و مذهبی بود، بلکه به عنوان نمادی از اهمیت آب در زندگی روزمره و کشاورزی ایرانیان نیز شناخته میشد. آب به عنوان منبع حیات و سرسبزی، در فرهنگ ایرانی جایگاه ویژه ای دارد و برگزاری جشن آبانگان نشاندهنده توجه و احترام به این عنصر حیاتی است.
جشن آبانگان در دوره معاصر
با وجود تغییرات فرهنگی و مذهبی در ایران، جشن آبانگان همچنان در برخی مناطق ایران به ویژه در میان زرتشتیان و علاقهمندان به فرهنگ های باستانی برگزار میشود. این جشن به عنوان یک نماد فرهنگی و تاریخی، یادآور ارزش ها و باورهای کهن ایرانیان در ارتباط با آب و طبیعت است.
جشن آبانگان به عنوان یکی از جشنهای کهن ایرانی، بازتابدهنده احترام به طبیعت و اهمیت آب در فرهنگ و آیین های ایرانی است. این جشن همچنان یادآور پیوند عمیق ایرانیان با طبیعت و عناصر حیاتی آن میباشد.
از جمله جشنهای ۱۲گانه ایران قدیم، جشن آبانگان بوده که در روز دهم آبان یا به عبارت دیگر آبان روز از ماه آبان برپا میشد. مناسبت این جشن در گرامیداشت «آناهیتا» ملک موکل آب بوده که به عنوان ایزد بانوی ویژه و بسیار متعالی در فرهنگ پارسی محسوب میشد. پارسیان معتقد بودند آناهیتا میتواند برف، باران و تگرگ را به دستور اهورا مزدا درون زمین هدایت کند.
در سنن مربوط به ایرانیان قدیم، چهار عنصر اصلی موجود در کره زمین شامل آب، آتش، خاک و هوا، در جایگاه بنیادهای اولیه زندگی به شمار آمده و تقدس زیادی دارند. لذا آغشته کردن آنها به هرگونه ناپاکی و آلودگی از جمله معاصی کبیره و غیر قابل بخشش محسوب میشود.
از نظر ایرانیان دقیق و عمقی نگر، آب پس از آتش به عنوان اساسیترین عنصر زندگی به شمار می آمد. به طوری که حتی خودشان را با آب شستشو و طهارت نمیکردند تا مبادا آلودگی آنها، موجب ناپاکی آب نشود.
مراسم و جشن آبانگان در حقیقت مجالی برای تذکر و خاطرنشان کردن جایگاه و ارزش آب، در حکم حیات بخش، آبادانی و رونق بوده است. پس از آن به علت این موهبت الهی به پیشگاه خداوند جهانیان سپاس و شکرگزاری میکردند تا این نعمت را بر آنها افزون کرده و در حفظ آن بسیار کوشا بودند.
در جشن آبانگان مردم پارسی علی الخصوص زنان و دختران در جوار رودخانهها، نهرها و قناتها به دور هم جمع شده و با تمجید و ستایش از ایزد بانوی آبهای جاری، اهورامزدا را مدح میکردند. آنها در این نیایش از او درخواست آب زیاد و مراقبت از آبهای روان را مینمودند. لذا پس از انجام راز و نیاز و خواندن «اوستای آبزور» که مربوط به آب و آبان بوده، پایکوبی، شادمانی و نشاط شروع میشد.
ایرانیان باستان تا قبل از حشرات به دین مبین اسلام و مذاهب زرتشت، آب را به عنوان دومین مخلوق خداوند یکتا از آفریدگان هفتگانه قلمداد کرده که در کنار سایر عناصر آتش، خاک و هوا از بنیانهای اولیه زندگی به شمار میرفتند.
آنها پس از آتش این عنصر حیاتی و پربهای جهان را به عنوان پاکترین و مقدسترین عناصر خلقت میشناختند. چرا که آب یکی از نشانه های طهارت و پاکی بوده که تحت هیچ شرایطی نباید به آلودگی آغشته میشد. اجداد و نیاکان ما در ایران باستان معتقد بودند دو ملک به نام های اپام نپات (Apam napat) و آناهیتا (Anahita) که در فارسی به آناهید یا ناهید شهرت داشتند، مسئولیت مراقبت و حفاظت از آب را عهدهدار بودند.
کشور ایران از دوران باستان با فرهنگ و تمدن بینظیر، پربار و متعالی بوده که جلوه زیبایی از هنر و ادب به شما میرود. پایه و اساس برگزاری جشنها و مراسمات سروربخش و نشاط آور، حرمت گذاری به همه مقدسات و ارزشهای زندگی است.
هر کدام از این جشنها بیانگر ماهیت حکما و بزرگان این سرزمین پهناور بوده که موعد برگزاری آنها مطابق با تقویم طبیعت بوده و با تغییر و تحولات فصلی و آب و هوا ارتباط مستقیم دارند. در مجموع جشنهای ایران باستان همچون جشن میانه پاییز، در سه دستهبندی فصلی، سالیانه و ماهانه طبقهبندی میشود.
دسته اول جشنهای فصلی یا گاهنبار به مفهوم فصل مطلوب بوده که جهت خاطرنشان کردن آفرینش در طی شش مرحله در یک سال برنامهریزی شده است. چرا که طبق اعتقادات سنتی ایرانیان، خدای زرتشت به نام اهورا مزدا، هستی را در طی شش مرحله اصلی خلق کرده است.
هر کدام از این مراحل نام ویژهای داشته که به مدت ۵ روز در همه مناطق ایران آن را جشن میگرفتند. هرچند که در حال حاضر این موضوع تا حد زیادی رنگ باخته و از یادها رفته است، ولی در برخی از مناطق پیروان زرتشتی تا حدودی این آیین را اجرا میکنند. از جمله این جشنهای ماهیانه میتوان به آبانگان اشاره کرد. ما در این بخش به توضیح این جشنهای دیرینه میپردازیم.
مردم ایران قدیم برای هر کدام از روزهای ماه یک نام در نظر گرفته و هنگامی که نام آن روز با نام ماه یکسان میشد، آن روز را خوش یمن دانسته و جشنی را در آن برپا میکردند. در این میان دهم آبان ماه روزی بود که اسم روز و ماه هر دو آبان بوده و جشن بزرگ آبانگان اجرا میشد.
در قسمتی از کتاب اوستا که با عنوان سرودهای آردوی سوره نیایش نامگذاری شده، مطالبی را در مورد آناهیتا درج کرده و او را در جایگاه زندگی بخش، پاک کننده، طهارت بخش، زیاد کننده ثروت، دولت، تندرستی و اقتدار خاطرنشان میکند. چرا که هر کدام از این ویژگیها در آب وجود دارد.
آب یکی از عناصر اصلی حیات بخش بوده و قادر است زمین خشک و مرده را زنده کند. آب یکی از پاک کننده ها به شمار آمده و هرگونه آلودگی را میزداید. آب به علت ماهیت خود، رونق و آبادانی را در پیرامون خود به جریان انداخته و موجب بالا رفتن نعمت و ثروت میشود. همچنین آب موجب تندرستی شده و نیکی و پیشرفت را به ارمغان آورده و مایه اقتدار میشود.
جشن آبانگان و پیروزی پادشاه ایران
روایتهای دیگری نیز در خصوص عامل برپا کردن جشن آبانگان در ایران باستان در منابع تاریخی مشاهده میشود. از جمله آنها میتوان به افسانه قصه زو اشاره کرد.
زو در حقیقت پسر طهماسب بوده که به عنوان پادشاه سلسله پیشدادیان حکومت میکرد. زو پس از نشستن به تخت سلطنت، برکت و وفور نعمت را در ایران افزایش میدهد.
چرا که او در طی دوران سلطنت خود فرمان به حفر قنات و نهر کرده و به موجب آن آبادانی و رونق را در زندگی مردم جاری میکند. همچنین او موفق شد لشکرکشی افراسیاب را به ایران ناکام کرده و بر او فائق آید. چنین نقل کردهاند، آبانگان سالروز موفقیت و پیروزی زو بر افراسیاب است.
جشن آبانگان و پایان خشکسالی
عدهای دیگر معتقدند جشن آبانگان به دلایل دیگری برگزار می شد. آنها بیان داشتهاند مدتی بود که در سرزمین ایران خشکسالی در همه جا حاکم بود. به شکلی که زمینها بایر شده و هیچ کدام از محصولات کشاورزی به عمل نمیآمدند.
خشکسالی مذکور به مدت ۸ سال طول کشید. به طوری که مردم با مشقت و بدبختی زندگی خود را گذرانده و قادر به کسب درآمد نبودند. خشکسالی همه مردم را در تنگنا قرار داده و آنها همگی با راز و نیاز و خدایش به درگاه خدای بزرگ، طلب باران میکردند.
پس از چندی در آبان ماه بارش باران آغاز شد. باران به قدری فراوان بارید که زمین طراوت یافته و همه نهرها و رودخانههای خشکیده از آب پر شدند. بادش باران عاملی شد که زندگی مردم به جریان افتاده و رونق داشته باشد.
همچنین زراعت، دامپروری و باغداری مجدداً به محصول رسید. این موضوع سبب گردید مردم ایران قدیم به پاس و شکرگزاری از این موهبت بزرگ، آبان ماه را جشن بگیرند. لذا جشن آبانگان به سپاس و تمجید از بارش باران انجام میشد.
مراسم جشن آبانگان
پیروان مذهب زرتشت در روز آبانگان اسم ویژهای را اجرا میکنند. در این روز آنها لباسهای نو و تازه را بر تن کرده و خود را زینت میکنند. سپس با رفتن به آتشکده گرد یکدیگر جمع شده و در کنار موبد به مجاورت رودخانه، نهر یا قنات که در آن آب روان باشد، رفته و شن آبانگان را برپا میکنند. آبانگان به مناسبت آب بوده و جهت سپاسگزاری و شکر از این موهبت عظیم، جشنی صورت میگیرد.
پس از رسیدن به مجاورت آب همگی اوستای آبزور که در قسمتی از اوستا آمده و در خصوص آب و آبانگان است، یک صدا میخوانند. آنها طبق این متون به سپاسگزاری از اهورا مزدا پرداخته و از او درخواست مراقبت و پاسداری از آبهای زمین نموده که آن را افزون کند. پس از پایان یافتن دعا و نیایش، جشن و شادمانی آغاز میشود.
شرکت کنندگان برای جشن آبانگان، شیرینیهای ویژهای پخته شده و طی جشن با آنها پذیرایی میشوند. همچنین مقداری شیر شیرین شده، درون رودخانه یا دریا میریزند.
در صورتی که در جشن آبانگان بارش باران صورت گیرد، این موضوع بسیار خوش یمن است. چرا که ماهیت جشن مذکور به علت آب و آبادانی بوده و در این حالت جشن آبانگان به حد نهایت خود میرسد.
در برخی مناطق آیین جالبی جهت بارش باران وجود داشته که در صورت نباریدن باران، ادعا میکنند که جشن آبادگان منحصر به زنان بوده و آنها میتوانند در رودخانه و نهر شنا کنند.
ولی اگر در چنین روزی باران نازل شود، آبانگان برای آقایان بوده و ردها میتوانند آب تنی کنند. از نظر آنها آبتنی، جلوهای از ستایش و مراسم به شمار میرود.
آداب و رسوم جشن آبانگان
پیروان مذهب زرتشت در روز آبانگان اسم ویژه ای را اجرا میکنند. در این روز آنها لباس های نو و تازه را بر تن کرده و خود را زینت میکنند. سپس با رفتن به آتشکده گرد یکدیگر جمع شده و در کنار موبد به مجاورت رودخانه، نهر یا قنات که در آن آب روان باشد، رفته و شن آبانگان را برپا میکنند. آبانگان به مناسبت آب بوده و جهت سپاسگزاری و شکر از این موهبت عظیم، جشنی صورت میگیرد.
پس از رسیدن به مجاورت آب همگی اوستای آبزور که در قسمتی از اوستا آمده و در خصوص آب و آبانگان است، یک صدا میخوانند. آنها طبق این متون به سپاسگزاری از اهورا مزدا پرداخته و از او درخواست مراقبت و پاسداری از آبهای زمین نموده که آن را افزون کند. پس از پایان یافتن دعا و نیایش، جشن و شادمانی آغاز میشود.
شرکت کنندگان برای جشن آبانگان، شیرینی های ویژه ای پخته شده و طی جشن با آنها پذیرایی میشوند. همچنین مقداری شیر شیرین شده، درون رودخانه یا دریا میریزند. در صورتی که در جشن آبانگان بارش باران صورت گیرد، این موضوع بسیار خوش یمن است. چرا که ماهیت جشن مذکور به علت آب و آبادانی بوده و در این حالت جشن آبانگان به حد نهایت خود میرسد.
در برخی مناطق آیین جالبی جهت بارش باران وجود داشته که در صورت نباریدن باران، ادعا میکنند که جشن آبادگان منحصر به زنان بوده و آنها میتوانند در رودخانه و نهر شنا کنند. ولی اگر در چنین روزی باران نازل شود، آبانگان برای آقایان بوده و میتوانند آب تنی کنند. از نظر آنها آبتنی، جلوهای از ستایش و مراسم به شمار میرود.
با هیدرودرم، پاکسازی پوستت رو حرفهای و بیدردسر انجام بده
|
با آردن اکسپرتیج، روتین مراقبت از پوستت رو ساده و حرفهای کن
|
