بیوگرافی و زندگینامه فریدون جیرانی

بیوگرافی فریدون جیرانی

فریدون جیرانی به عنوان کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس، تهیه‌کننده، مجری و کارشناس فیلم اهل ایران در دهمین روز از اسفند ماه سال ۱۳۳۰ در کاشمر متولد شد. فیلم‌هایی که او تهیه کرده است در گیشه سینما توانسته به فروش بالایی دست یافته و همچنین اغلب آنها پرهیاهو و جنجالی بوده‌اند.

خلاصه زندگینامه

زادهٔ: ۱۰ اسفند ۱۳۳۰ ‏

محل تولد: کاشمر، خراسان رضوی، ایران

ملیت: ایرانی

پیشه(ها): تهیه‌کننده، فیلم‌نامه‌نویس، کارگردان، مجری، سردبیر و کارشناس

سال‌های فعالیت: ۱۳۵۱ اکنون

زندگینامه

زندگی شخصی:

فریدون جیرانی یکی از اشخاص سرشناس کشورمان بوده که در زمینه کارگردانی، فیلم‌نامه‌نویسی، تهیه‌کنندگی، مجری گری و کارشناسی فیلم فعالیت دارد. او در سال ۱۳۳۰ در منطقه کاشمر استان خراسان رضوی به دنیا آمد.‌

طبق اظهارات خودش او تا رسیدن به سن ۶ سالگی به همراه خانواده در مشهد سکونت داشته و سپس از سن ۷ الی ۱۶ سالگی به تربت حیدریه نقل مکان کردند. این هنرمند از سال ۱۳۴۷ لغایت ۱۳۵۱ و از سن ۱۷ سالگی در مشهد ساکن شده بود. ولی زمانی که قصد ادامه تحصیل در دانشگاه را داشت، در سال ۱۳۵۱ عازم شهر قزوین گردید.

علت تولد در کاشمر:

فریدون جیرانی در حالی که تنها فرزند خانواده محسوب می‌شد، در شهر کاشمر از استان خراسان رضوی متولد شد.

خودش در یک گفتگو بیان نمود؛ با وجودی که شناسنامه ام از کاشمر اخذ شده است، ولی هیچ خاطره‌ای را از آنجا به یاد ندارم. چرا که پدرم در حرفه تکنسین دامپزشکی مشغول به کار بوده و به طور پیوسته به جاهای مختلف نقل مکان می‌کردیم.

ابتدا در شهر مشهد ساکن بودیم که همراه پدرم به تربت حیدریه رفته و سپس عازم کاشمر شدیم که من در آنجا متولد شدم. پس از آن نیز مجدد به شهر مشهد بازگشتیم.

تحصیلات:

در ابتدا فریدون جیرانی تحصیلاتش را در مقطع متوسطه به پایان برده و مدرک دیپلمش را دریافت کرد. پس از آن به علت استعداد و قابلیت‌های زیادش در فیلمنامه نویسی و کارگردانی، در برخی از کارگاه‌های آموزش هنرپیشگی و کارگردانی به آموزش هنرجویان پرداخت.

سکته مغزی:

در یکی از روزهای سال ۱۳۹۸ به ناگاه فریدون جیرانی دچار سکته مغزی شده و سپس در بخش آی سی یو بیمارستان بستری گردید. در اثر این نابهنجاری مدتی اعصاب دست و پای چپ او از کار افتاده بود که در نهایت معالجات موثر واقع شده و او به حالت عادی بازگشت.

ازدواج

در سال‌های خیلی قبل فریدون جیرانی ازدواج کرده و در تأهل به سر می‌برد. در این میان تنها نام یکی از فرزندانش به نام یاشار در میان نشریات و رسانه‌ها مطرح شد.

فریدون جیرانی در شبکه های اجتماعی

اینستاگرام:

fereydoonjeyrani@

زندگی هنری

از بازیگری تا کارگردانی:

او ابتدا هنرپیشگی را از اداره تئاتر آغاز کرده و با نقش آفرینی در نمایشنامه‌ای به نام چوب به دست‌های ورزیل به طور حرفه‌ای فعالیت خود را شروع کرد. سپس او در سال ۱۳۵۱ در نمایشی به نام عصمت ایفای نقش نموده و سپس در سال ۱۳۵۲ به عضویت سینمای آزاد مشهد درآمد.

خاطرنشان می‌کنیم این هنرمند در ابتدای فعالیت خود در اداره برنامه تئاتر و نمایش شروع به نقش آفرینی کرد که در آن بازیگران مطرح و با سابقه‌ای همچون غلامرضا موسوی، بیژن امکانیان، مهدی صباغ‌زاده و … در آنجا شرکت کردند که کلاس تئاتر برپا می شد.

در عین حال رضا کیانیان در یک گروه مجزا فعالیت می‌کرد. در آن دوران مسئولیت کارگردانی برنامه‌ها و نمایشنامه‌های مربوط به اداره تئاتر توسط داریوش ارجمند صورت می‌گرفت که به فاصله ۸ سال از فریدون جیرانی و سایر هم دوره ا‌ی‌هایش بزرگتر بوده و تحصیلاتش را در این رشته به پایان برده بود.‌

فریدون جیرانی در سال ۱۳۴۹ زمانی که در سن ۱۹ سالگی بود با استفاده از دوربین ۸ میلیمتری متعلق به داریوش ارجمند و همچنین نقش آفرینی بیژن امکانیان توانست فیلم بیژن و خیال و کفش را تهیه کند.

پس از آن او با نگاشتن فیلمنامه‌ فیلم آفتاب نشین‌ها در سال ۱۳۶۰ به سینمای حرفه‌ای وارد شد که توسط مهدی صباغ‌زاده کارگردانی گردید.

در این هنگام او در سن ۳۰ سالگی بود. فریدون جیرانی تا به اکنون موفق شد افزون بر صد فیلمنامه را تألیف کرده و یا بازنویسی کند. همچنین او در سال ۱۳۶۶ به عنوان کارگردان اقدام به ساخت فیلمی به نام صعود نمود که در آن ایرج طهماسب و بیژن امکانیان ایفای نقش می‌کردند.

دوران طلایی با فیلم قرمز:

در حقیقت فریدون جیرانی زمانی که فیلم سینمایی قرمز را در سال ۱۳۷۷ کارگردانی کرده و اکران شد، درخشش زیادی در عرصه هنر پیدا کرده و موفق شد جایزه تندیس سیمرغ بلورین برترین هنرپیشه نقش اول مرد را برای محمدرضا فروتن و جایزه سیمرغ نقش اول زن را برای هدیه تهرانی به جهت بازی در این فیلم حاصل کند.

فیلم مذکور پس از اکران بر روی پرده‌های سینما توانست رکورددار فروش بالغ بر ۳۷۰ میلیون تومان را به خود اختصاص داده و در زمره یک فیلم پرهیاهو در تاریخ سینمای ایران شناخته شود.

به این ترتیب او پس از فاصله از فیلمسازی در عرصه سینما برای یک دهه، با ساخت فیلم سینمایی قرمز به حوزه سینما بازگشته و جایگاه پرطرفدارترین و پر بیننده‌ترین فیلم سال را به دست آورد.

همکاری با خسرو شکیبایی:

فریدون جیرانی در سال ۱۳۸۳ اقدام به نوشتن فیلمنامه و کارگردانی فیلم جدیدی نمود که آن را سالاد فصل نام گذاشت. خسرو شکیبایی به جهت ایفای نقش در این فیلم توانست برنده جایزه تندیس سیمرغ بلورین برترین هنرپیشه نقش مکمل مرد در جشنواره فیلم فجر شود. همچنین لیلا حاتمی نیز نامزد کسب جایزه برترین هنرپیشه نقش زن در این فیلم گردید.

از میان فیلم‌هایی که این هنرمند مسئولیت کارگردانی آن ها را به انجام رسانده است می‌توان از فیلم‌های سینمایی قرمز، شام آخر، سالاد فصل، آب و آتش، پارک‌وی، صورتی، من مادر هستم، قصه پریا و خفه‌گی نام برد.‌

نکته قابل توجه چنین است که بیش از نیمی از فیلم‌های مذکور توانست رکورددار فروش گیشه در هنگام به نمایش درآمدن این آثار بر روی پرده سینما شوند.

فریدون جیرانی در حوزه مجموعه های تصویری در دوران فعالیت خود کارهای شاخص و برجسته‌ای همچون سریال مرگ تدریجی یک رویا، سریال تعبیر وارونه یک رویا و مجموعه نهنگ آبی را تهیه کرده است.‌

رکورد فیلم من مادر هستم:

در سال ۱۳۸۹ فیلم سینمایی من مادر هستم تولید شد که سرانجام در آذر ماه سال ۱۳۹۱ بر روی پرده‌های سینما اکران گردید.

فیلم مذکور پس از به نمایش درآمدن بر روی پرده‌های سینما موفق شد آمار و رکورد بیشترین فروش روزانه فیلم غیر طنز را در گیشه سینما که پیش از این متعلق به فیلم جدایی نادر از سیمین بود را پشت سر گذاشته و در صدر لیست قرار بگیرد.

ولی گروه انصار حزب الله نسبت به این فیلم بسیار اعتراض کرده و حتی با گردهمایی و اجتماع برخی از آنها در برابر ساختمان وزارت ارشاد، درخواست منحل شدن مجوز اکران آن را نمودند.

معرفی گلزار:

زمانی که فریدون جیرانی فیلم سینمایی شام آخر را در سال ۱۳۸۰ تولید کرد، محمدرضا گلزار را برای نقش اول این فیلم انتخاب کرده و به این ترتیب موجب شهرت و معروفیت او گردید.‌ در عین حال فیلم مذکور از نخستین کارهایی است که هانیه توسلی در آن ایفای نقش کرده است.‌

این فیلم پرمخاطب و موفق با شرکت در جشنواره بین المللی فیلم فجر، منجر به کسب جایزه تندیس سیمرغ بلورین برترین هنرپیشه زن برای ثریا قاسمی شده و همچنین کتایون ریاحی کاندید کسب جایزه برترین هنرپیشه زن معرفی شد.

در اغلب آثار و فیلم‌هایی که فریدون جیرانی سعی می‌کند کارهای خود را در آن سبک تهیه کند، به صورت ملودرام‌های روانشناسانه بوده که متمرکز بر جریان قتل و جنایت می‌باشد. شیوه فیلمسازی این هنرمند در عرصه سینما شناخته شده است.

روزنامه نگاری و ورود به مطبوعات:

از جمله نکات قابل توجه در زندگی فریدون جیرانی چنین است که او در حوزه مطبوعات نیز فعالیت داشته است. او ابتدا در شهر محل سکونت خود به عنوان سردبیر مجله سینما شروع به کار کرد.

سپس در سال ۱۳۵۴ به تهران نقل مکان کرده و به واسطه معرفی بیژن امکانیان در روزنامه اطلاعات مشغول به کار شد.‌ پس از گذشت دورانی که او در جایگاه خبرنگار انجام مصاحبه‌ها را بر عهده داشت، رفته رفته در ایام پایانی سال ۱۳۵۵ یک صفحه هنری در بخش آخر روزنامه اطلاعات به او واگذار گردید.

این هنرمند از سال ۱۳۵۵ پس از آنکه نخستین گفتگوی او به عنوان خبرنگار در روزنامه اطلاعات منتشر گردید، به طور رسمی فعالیت خود را در این عرصه آغاز کرد. سپس او در سال ۱۳۵۶ مسئولیت صفحه اخبار این روزنامه را در زمینه سینما و تلویزیون عهده‌دار گردید.‌

پس از آنکه انقلاب شکوهمند اسلامی با رشادت‌ها و از جان گذشتگی‌های مردم مسلمان ایران به پیروزی رسید، او برای دورانی به عنوان خبرنگار موضوعات اقتصادی فعالیت کرد.

سپس در شرایطی که به عرصه سینما گرایش یافته و همچنین فیلمنامه آثاری همچون سناتور، آفتاب نشین‌ها، رهایی و پرونده را به رشته تحریر درآورده بود، مصمم شد در سال ۱۳۶۲ خود را از روزنامه اطلاعات بازخرید نماید.

پس از چند سال فاصله گرفتن از فعالیت‌های مطبوعاتی، در نهایت فریدون جیرانی در سال ۱۳۶۹ فعالیت دوباره خود را در جایگاه دبیر اجرایی مجله گزارش فیلم از سر گرفت.

سپس او طی سال‌های ۱۳۷۹ لغایت ۱۳۸۲ به عنوان معاون تحریریه و سردبیری هفته نامه سینما مشغول به کار شد.‌ پس از آن نیز در سال ۱۳۹۴ در جایگاه سردبیری و مدیر مسئولی روزنامه سینما به فعالیت خود در مطبوعات ادامه داد.‌

این هنرمند هر زمان که تصور می‌کند مهیای تهیه و ساخت فیلم نیست، به فعالیت روزنامه نگاری پرداخته، پروژه‌ها و تحقیقات خود را به اتمام رسانده، به مطالعه و بررسی گفتگوهای تاریخ سینما روی آورده و با این شیوه ناکامی و بحران‌های شرایط کاری خود را قابل هضم می‌کند.‌

فیلم نامه نویسی:

فریدون جیرانی علاوه بر فعالیت به عنوان کارگردانی و حوزه مطبوعات، مهارت زیادی در زمینه فیلمنامه نویسی دارد.‌ نخستین فیلمنامه‌ای که این هنرمند به رشته تحریر درآورد، حادثه نام داشت که به دفتر کار مرحوم ساموئل خاکیچیان مراجعه کرد.‌

پس از رسیدن به آنجا زنده یاد قویدل در را به رویش گشود. جیرانی در جایی شرح داده؛ با حضور در آن دفتر متوجه می‌شود آنها در حال به اتمام رساندن فیلم مرگ در باران بودند.‌

او مطرح کرده فیلمنامه‌ای را جهت آقای خاچیکیان آورده‌ام که مرحوم قویدل از او سوال می‌کند، فیلمنامه را به چه صورت نوشتی؟

جیرانی در پاسخ می‌گوید:

فیلمنامه را نوشتم و آماده است.‌

در همین هنگام قویدل فیلمنامه خودش را به او نشان داده و خطاب به او گفت:

ببین! بدین شکل فیلمنامه می‌نویسند.

شایان ذکر است فریدون جیرانی هیچگاه در طول دوران فعالیت‌های کاری، فکرش به حوزه کارگردانی نرفته و بیشتر تمایل داشت به عنوان فیلمنامه نویس فعالیت کند. چرا که او غایت فعالیت حرفه‌ای خود را فیلمنامه نویسی در نظر گرفته بود که آن را با نمایش آفتاب‌نشین‌ها آغاز کرده و در ادامه به آثار دیگری همچون فیلم‌های پرونده و رهایی منجر شد.

او پس از به پایان رساندن فیلم رهایی که همزمان با بازخرید شدن از روزنامه اطلاعات بود، شروع به نوشتن فیلمنامه سناتور کرد.

سایر فعالیت ها:

این هنرمند در کنار فعالیت در حوزه کارگردانی و فیلمنامه نویسی، در سایر زمینه‌ها همچون اجرا، سردبیری و کارشناسی نیز مشغول به کار بوده است. در سال ۱۳۸۶ الی ۱۳۸۸ او در برنامه دو قدم مانده به صبح به عنوان مجری – کارشناس فعالیت داشته و به مصاحبه بخش سینمایی این برنامه در تلویزیون می‌پرداخت. در ادامه او در حوزه اجرا و تهیه برنامه‌های سینمایی فعالیت گسترده‌ای را آغاز کرد.

پس از چندی، یعنی در سال ۱۳۸۷ او مسئولیت اجرا را در برنامه سی سال سی مجموعه عهده‌دار شد. از سایر برنامه‌هایی که فریدون جیرانی به عنوان مجری در آنها حضور داشته است می‌توان به برنامه هفت طی سال‌های ۱۳۸۹ الی ۱۳۹۱، برنامه سی و پنج طی سال‌های ۱۳۹۴ الی ۱۳۹۶ و در عین حال برنامه کافه آرارات به سال ۱۳۹۸ اشاره کرد که در این آثار در جایگاه مجری_ سردبیر در برابر دوربین فیلمبرداری حاضر شد.

در این میان برجسته‌ترین و شناخته شده‌ترین اثر وی تهیه برنامه هفت به شمار رفته و برنامه سی و پنج نیز که از شبکه نمایش خانگی عرضه شد، با استقبال زیادی از سوی مخاطبان همراه بود.

بازنویسی فیلم:

فریدون جیرانی به صراحت بیان نمود او نخستین کسی بود که انجام بازنویسی فیلمنامه را بنیانگذاری کرد. او اظهار داشت: تصور می‌کنم وزارت ارشاد نیز این کلمه بازنویسی را پس از گذشت مدت زیادی که من به این کار روی آوردم، استفاده نمود.

فیلم شناسی

اجرا:

فعالیت مطبوعاتی:

جوایز و افتخارات

حاشیه ها

ناگفته های فریدون جیرانی درباره کتایون ریاحی، گلزار و هانیه توسلی:

چهارمین اثر سینمایی فریدون جیرانی که مسئولیت کارگردانی و نویسندگی آن را عهده‌دار بود، فیلم سینمایی شام آخر است که در سال ۱۳۸۰ تهیه شد. از هنرپیشگان اصلی این فیلم کتایون ریاحی، محمدرضا گلزار و هانیه توسلی بوده‌اند که در آن نقش آفرینی کردند.

فریدون جیرانی در خصوص ایفای نقش هنرپیشگان اصلی فیلم مذکور بیان داشته، کتایون ریاحی در این فیلم توانست زیباترین نقش پردازی خود را به نمایش بگذارد. در ابتدا بیتا فرهی برای این این نقش در نظر گرفته شده بود که به آنجا آمده و عکس گرفتند.

از دیگر کاندیداهای این نقش ژاله کاظمی صداپیشه محبوب کشورمان بود که اختلاف سنی زیادی نسبت به شخصیت مهین مشرقی در این فیلم داشت. در آخر کتایون ریاحی جهت نقش آفرینی در این فیلم برگزیده شد.‌

به همراه کتایون ریاحی اسامی بازیگران جدیدی در فیلم سینمایی شام آخر مشاهده شد که این جریان با عدم موافقت تهیه کننده مواجه شده و لذا فریدون جیرانی در تنگنا و مضیقه قرار گرفت.

هنگامی که او به محمدرضا گلزار پیشنهاد بازی در فیلم شام آخر را ارائه کرد، هنوز موفق به دیدن فیلم سام و نرگس از این بازیگر نشده بود. بدین ترتیب فیلم شام آخر اولین اثری بود که از محمدرضا گلزار به روی پرده‌های سینما اکران شد.

هانیه توسلی به واسطه معرفی نازنین مفخم تدوینگر این اثر، به فیلم شام آخر وارد شد. او با نشان دادن بخش‌هایی از ایفای نقش او در اثری به کارگردانی مهدی کرم پور به فریدون جیرانی، به هنرنمایی زیبای هانیه توسلی تاکید کرد.‌

در وهله اول مقرر بود این نقش به مهناز افشار واگذار شود که در تصاویر و تست گریم این کار میسر نشد. به طوری که سن او بزرگتر از نقش مذکور نشان می‌داد.

آشتی با کارگردانی بعد از ۶ سال:

فریدون جیرانی به عنوان کارگردان عرصه سینما و تلویزیون ایران که در سال ۱۳۹۷ اقدام به ساخت فیلم سینمایی آشفتگی نمود، به مدت شش سال از فعالیت در این زمینه فاصله گرفت. سپس او مصمم شد با تهیه یک فیلم تازه کارگردانی را از سر بگیرد. برخی از محافل نام فیلم جدید این هنرمند را نام من مینا مطرح کرده‌اند.

مصاحبه

فیلمنامه نویسی:

در حقیقت پیش از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۳ نخستین بار نوشتن فیلمنامه را با فیلم حادثه آغاز کردم. ولی این فیلم توانست پس از پیروزی انقلاب به عنوان فیلم تولید شود.‌

سرانجام در گروهی که متشکل از من مهدی صباغ زاده، غلامرضا موسوی و بیژن امکانیان بوده است در سال ۱۳۶۰ اقدام به تهیه فیلم آفتاب نشین‌ها کردیم.

مطالعات روانشناسی:

من به موضوعات روانشناسی گرایش زیادی دارم. به طوری که در اغلب موارد در این حوزه به خواندن کتاب‌ها و مقالاتی با موضوع اسکیزوفرنی، شیزوفرنی حاد، اختلال دو قطبی و … نمودم که معتقدم لازم است هر شخصی در این زمینه آگاهی و اطلاعات مورد نیاز را کسب کند.

رد سه پیشنهاد بازیگری:

مرحوم عباس کیارستمی به یکی از کارگردانان جوان کشور سفارش کرده بود که در فیلم خود نقش اول را به من واگذار کند. من به مدت دو ماه برای این پیشنهاد مشغول فکر کردن بوده و از این موضوع منصرف شدم. در آخر نقش مذکور به امید روحانی محول گردید.

همچنین در مرتبه دیگری یکی از کارگردان‌ها از من دعوت به بازی در کاری را نمود که به عللی آن را رد کردم.

مرتبه سوم پیمان قاسم خانی جهت نقش پردازی در مجموعه خوب، بد، جلف پیشنهادی را به من ارائه کرد که در آن با نام خودم حضور یابم. ولی من نپذیرفتم.

این موارد را قبول نکردم. چرا که قصد نداشتم به عنوان کارگردانی مطرح شوم که هم اکنون از فعالیت باز مانده و به بازیگری روی آورده است. معتقدم هنوز قادر به نوشتن بوده و فیلم سازی کنم.

اولین اکران فیلم «قیصر» در مشهد:

فریدون جیرانی در یک گفتگو اظهار داشته؛ پس از دیدن فیلم قیصر شور و شوق زیادی برای سینمای کیمیایی پیدا کرده و مسعود کیمیایی نخستین فیلمساز اندیشمندی بود که در تاریخ سینمای ایران با او مواجه شده است.‌

در یکی از شب‌ها در رویدادی که با موضوع گرامی‌داشت مسعود کیمیایی در فرهنگسرای نیاوران برگزار شده و همچنین پنجاه و پنجمین سالروز نخستین اکران فیلم قیصر مطرح شده بود، تعدادی از فعالان سینما و اعضای کانون کارگردانان خانه سینما در وصف احوال و شخصیت مسعود کیمیایی مطالبی را بر زبان آورده و برخی نیز همانند فرامرز قریبیان یا اصغر فرهادی که امکان حضور در مراسم را نیافتند، با ارسال متن و یا کلیپ ویدیویی مطالب خود را بازگو کردند.

با هیدرودرم، پاکسازی پوستت رو حرفه‌ای و بی‌دردسر انجام بده

با آردن اکسپرتیج، روتین مراقبت از پوستت رو ساده و حرفه‌ای کن