طرز تهیه لواشک خانگی؛ در فر و بدون شکر
برای ۳ کیلوگرم میوه رسیده حدود ۱۲۵ میلیلیتر آب کافی است. میوه را ۲۰ تا ۳۰ دقیقه بپزید، از صافی رد کنید و پوره را ۱۰ تا ۱۵ دقیقه دیگر غلیظ کنید. سپس پوره را با ضخامت حدود ۳ میلیمتر روی سینی پهن کنید و در دمای نزدیک ۶۰ درجه سانتیگراد خشک کنید. در دستگاه خشککن معمولاً از حدود ۶ ساعت بعد باید آمادهشدن لواشک را بررسی کنید.
لواشک خانگی یکی از روشهای خوشمزه برای تبدیل میوههای رسیده به یک تنقلات میوهای ماندگار است. میتوانید آن را با یک نوع میوه یا ترکیبی از میوههای ترش و شیرین تهیه کنید و میزان نمک یا شکر را نیز کاملاً بر اساس ذائقه خود تنظیم کنید.
برای داشتن لواشک یکدست، مهمترین نکات انتخاب میوه رسیده، استفاده از آب کم، تهیه پوره صاف، پهنکردن با ضخامت یکنواخت و خشککردن با حرارت پایین است. در این دستور، روش اصلی با دستگاه خشککن یا فر کمدما توضیح داده میشود و روش سنتی خشککردن در آفتاب نیز بهصورت جداگانه آمده است.
اطلاعات دستور پخت لواشک خانگی
| مشخصات | مقدار |
|---|---|
| درجه سختی | آسان |
| زمان آمادهسازی | ۳۰ دقیقه |
| زمان پخت اولیه | حدود ۴۵ دقیقه |
| زمان خشکشدن در دستگاه خشککن | حدود ۶ تا ۸ ساعت |
| کل زمان تقریبی | حدود ۹ ساعت و ۱۵ دقیقه |
| مقدار نهایی | حدود ۵ تا ۶ ورق بزرگ، بسته به نوع میوه و ضخامت |
مواد لازم برای لواشک خانگی
| ماده | مقدار | توضیح |
|---|---|---|
| میوه رسیده ترش، شیرین یا مخلوط | ۳ کیلوگرم | وزن قبل از هستهگیری و پاککردن |
| آب | ۱۲۵ میلیلیتر | حدود نصف لیوان فرانسوی دستهدار |
| نمک | ½ قاشق چایخوری، حدود ۳ گرم | اختیاری برای لواشک ترش یا ملس |
| شکر | ۲ تا ۴ قاشق غذاخوری، ۲۵ تا ۵۰ گرم | اختیاری برای میوههای خیلی ترش |
بهترین میوه برای لواشک خانگی چیست؟
انتخاب میوه به طعمی که میخواهید بستگی دارد. میتوانید فقط از یک میوه استفاده کنید یا چند میوه را با هم ترکیب کنید.
برای لواشک ترش
- آلو قرمز یا آلو سیاه
- آلبالو
- گوجه سبز
- زرشک در ترکیب با میوههای دیگر
- انار ترش در ترکیب با میوههای گوشتی
برای لواشک ملس
- آلو + سیب
- زردآلو + آلو
- آلبالو + سیب
- هلو + آلو ترش
برای لواشک شیرینتر
- زردآلو
- هلو
- سیب
- گلابی
- ترکیب سیب و زردآلو
آیا برای لواشک باید میوه خیلی رسیده باشد؟
میوه رسیده یا کمی بیشرسیده برای لواشک مناسب است؛ به شرط آنکه کپکزده، فاسد یا دارای بوی نامطبوع نباشد.
قسمتهای خراب را فقط نباید داخل قابلمه انداخت؛ اگر میوه کپک گسترده یا فساد مشخص دارد، بهتر است اصلاً برای لواشک استفاده نشود.
طرز تهیه لواشک خانگی مرحلهبهمرحله
مرحله اول: آمادهکردن میوهها
میوهها را چند بار با آب تمیز بشویید.
ساقه، هسته و قسمتهای نامناسب را جدا کنید.
میوههای درشت مانند سیب، هلو یا زردآلو را به چند قسمت تقسیم کنید تا سریعتر و یکنواختتر نرم شوند.
در مورد آلو میتوانید هستهها را قبل از پخت خارج کنید یا اگر جداکردن آنها سخت است، بعد از نرمشدن میوه مواد را از صافی عبور دهید.
مرحله دوم: پخت اولیه میوه
میوهها را داخل یک قابلمه بزرگ بریزید.
۱۲۵ میلیلیتر آب اضافه کنید.
آب بیشتری نریزید؛ میوهها با گرمشدن خودشان نیز آب آزاد میکنند و آب زیاد فقط زمان غلیظشدن و خشکشدن را افزایش میدهد.
قابلمه را روی حرارت ملایم قرار دهید.
در آن را نیمهباز بگذارید و میوه را حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه بپزید تا کاملاً نرم شود.
هر چند دقیقه مواد را از کف هم بزنید.
مرحله سوم: صافکردن و تهیه پوره
قابلمه را از روی حرارت بردارید.
چند دقیقه صبر کنید تا مواد از حالت بسیار داغ خارج شوند.
میوه نرمشده را از صافی نسبتاً درشت یا آسیاب مخصوص پوره رد کنید.
با پشت قاشق یا کفگیر مواد را روی صافی فشار دهید تا گوشت میوه عبور کند و هسته، پوست سفت و الیاف درشت باقی بمانند.
اگر از مخلوطکن استفاده میکنید، ابتدا تمام هستهها را خارج کنید.
مرحله چهارم: غلیظکردن و تنظیم مزه
پوره صافشده را دوباره داخل قابلمه تمیز بریزید.
روی حرارت ملایم حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه مرتب هم بزنید تا مقداری از آب اضافه آن تبخیر شود.
هدف رسیدن به پورهای غلیظ اما قابل پخش است؛ لازم نیست آن را تا حد یک مارمالاد بسیار سفت بجوشانید.
پوره را بچشید.
برای لواشک ترش یا ملس در صورت تمایل حدود نصف قاشق چایخوری نمک اضافه کنید.
اگر میوه بیش از حد ترش است، میتوانید ۲ تا ۴ قاشق غذاخوری شکر اضافه کنید.
شکر برای درستشدن لواشک ضروری نیست.
مرحله پنجم: پهنکردن پوره
سینی دستگاه خشککن یا سینی فر را با صفحه مخصوص لواشک یا ورق سیلیکونی مناسب مواد غذایی بپوشانید.
پوره را روی سینی بریزید.
با لیسک آن را به ضخامت تقریباً ۳ میلیمتر بهصورت یکنواخت پخش کنید.
پوره را تا لبه سینی نرسانید و کمی فاصله باقی بگذارید.
اگر مرکز لواشک خیلی ضخیمتر از کنارهها باشد، لبهها خشک میشوند در حالی که مرکز هنوز مرطوب باقی میماند.
مرحله ششم: خشککردن لواشک
برای نتیجه قابلکنترل، دستگاه خشککن میوه انتخاب مناسبی است.
دمای دستگاه را روی حدود ۶۰ درجه سانتیگراد تنظیم کنید.
از حدود ۶ ساعت بعد لواشک را بررسی کنید.
بسته به نوع میوه، رطوبت پوره، ضخامت و دستگاه، خشکشدن ممکن است حدود ۶ تا ۸ ساعت یا بیشتر طول بکشد.
اگر از فر استفاده میکنید، فر باید بتواند دمای پایین و نسبتاً پایدار نزدیک ۶۰ درجه سانتیگراد ایجاد کند.
فرهایی که کمترین دمای آنها بسیار بالاتر است برای خشککردن آرام لواشک ایدهآل نیستند، چون ممکن است کنارهها سریع بپزند و بسوزند در حالی که مرکز هنوز مرطوب است.
مرحله هفتم: بررسی آمادهشدن لواشک
برای بررسی، قسمت مرکزی لواشک را لمس کنید.
لواشک آماده باید خشک ولی انعطافپذیر باشد.
با فشار ملایم انگشت نباید فرورفتگی واضح یا رطوبت روی سطح باقی بماند.
ورق باید نسبتاً راحت از سطح زیرین جدا شود.
اگر وسط لواشک هنوز خیس، شل یا بسیار چسبناک است، زمان خشککردن را افزایش دهید.
مرحله هشتم: برش و نگهداری
وقتی لواشک هنوز کمی گرم و انعطافپذیر است، آن را بهآرامی از سینی جدا کنید.
اجازه دهید کاملاً خنک شود.
سپس آن را به نوار یا ورقهای دلخواه برش دهید.
برای جلوگیری از چسبیدن قطعات به هم، میتوانید بین آنها کاغذ مناسب مواد غذایی قرار دهید.
لواشک را رول کنید و داخل ظرف کاملاً دربسته یا کیسه زیپدار قرار دهید.
طرز تهیه لواشک در فر
پوره را با ضخامت حدود ۳ میلیمتر روی سینی آمادهشده پهن کنید.
فر را روی پایینترین دمای مناسب برای خشککردن، ترجیحاً نزدیک ۶۰ درجه سانتیگراد قرار دهید.
زمان فر از دستگاه خشککن قابلپیشبینیتر نیست و ممکن است بهمراتب طولانیتر شود.
بهجای تکیه صرف بر ساعت، وضعیت مرکز لواشک را بررسی کنید.
طرز تهیه لواشک در آفتاب
خشککردن سنتی زیر آفتاب نیز امکانپذیر است، اما نتیجه آن به دما، رطوبت هوا، شدت آفتاب و جریان هوا وابسته است.
سینی باید در محیط تمیز و دور از گردوغبار و حشرات قرار گیرد و سطح آن با پوشش توری مناسب محافظت شود.
شب یا هنگام افزایش رطوبت، سینی را به محیط سرپوشیده منتقل کنید.
برای نتیجه قابلکنترلتر و یکنواختتر، دستگاه خشککن یا فر کمدما روش اصلی این دستور پخت است.
آیا برای لواشک شکر لازم است؟
خیر. میتوان لواشک را بدون هیچ شکر افزوده تهیه کرد.
اگر میوه شیرین است، معمولاً افزودن شکر ضرورتی ندارد.
برای میوههای خیلی ترش نیز ابتدا پوره را بچشید و فقط در صورت نیاز مقدار کمی شکر اضافه کنید.
برای لواشک چقدر نمک بریزیم؟
نمک کاملاً اختیاری است.
برای ۳ کیلوگرم میوه میتوانید از حدود نصف قاشق چایخوری شروع کنید و بعد از چشیدن در صورت نیاز مقدار را کمی افزایش دهید.
اضافهکردن نمک زیاد میتواند طعم طبیعی میوه را کاملاً تحتتأثیر قرار دهد.
چرا لواشک چسبناک میشود؟
چسبندگی زیاد معمولاً زمانی دیده میشود که مرکز لواشک هنوز رطوبت زیادی دارد، پوره بیش از حد ضخیم پهن شده یا زمان خشککردن کافی نبوده است.
اگر سطح فقط کمی حالت چسبناک دارد اما خیس نیست و ورق بهخوبی جدا میشود، میتواند طبیعی باشد.
چرا لواشک کپک میزند؟
مهمترین مشکل، باقیماندن رطوبت زیاد داخل لواشک پیش از بستهبندی است.
لواشک باید پیش از بستهبندی کاملاً خنک و به اندازه کافی خشک شده باشد.
ظرف نگهداری نیز باید خشک و تمیز باشد.
اگر روی لواشک کپک مشاهده کردید، آن را مصرف نکنید.
چرا لواشک خیلی سفت میشود؟
خشککردن بیش از حد یا پهنکردن پوره در لایه بسیار نازک میتواند لواشک را خشک و شکننده کند.
برای بافت چرمی و انعطافپذیر، ضخامت تقریباً یکنواخت ۳ میلیمتر نقطه شروع خوبی است.
چرا لواشک در فر میسوزد؟
دمای بیش از حد بالا یا ضخامت نامساوی از دلایل اصلی است.
اگر کنارهها سریع تیره شدهاند ولی مرکز هنوز نرم است، احتمالاً حرارت زیاد یا لایه پوره در وسط ضخیمتر بوده است.
چرا لواشک تیره میشود؟
بعضی میوهها بعد از خردشدن و قرارگرفتن در معرض هوا بهطور طبیعی تیره میشوند و حرارت نیز میتواند رنگ نهایی را عمیقتر کند.
این موضوع بهخصوص در میوههای روشن بیشتر دیده میشود.
آیا باید پوست میوه را بگیریم؟
برای بیشتر میوهها لازم نیست قبل از پخت پوست را کاملاً جدا کنید، زیرا بعداً میتوان پوره را از صافی عبور داد.
اما پوستهای بسیار ضخیم، تلخ یا آسیبدیده بهتر است قبل از پخت حذف شوند.
آیا لواشک را باید از صافی رد کرد؟
برای لواشک صاف و یکدست، بله.
صافی باعث حذف هستههای کوچک، پوستهای سفت و الیاف درشت میشود.
اگر از میوه بدون هسته و پوست نرم استفاده میکنید و بافت زبر برایتان مهم نیست، میتوانید پوره را با مخلوطکن کاملاً یکدست کنید.
لواشک ترش چگونه درست کنیم؟
از میوههای ترش مانند آلو، آلبالو یا گوجه سبز استفاده کنید و شکر را حذف کنید.
در صورت تمایل مقدار کمی نمک پس از پورهکردن اضافه کنید.
لواشک ملس چگونه درست کنیم؟
بهترین راه، ترکیب میوه ترش و شیرین است.
برای مثال آلو با سیب یا زردآلو با آلو ترکیبهای مناسبی هستند و معمولاً نیاز به شکر زیادی ندارند.
لواشک شیرین چگونه درست کنیم؟
میوههایی مانند زردآلو، هلو، سیب یا گلابی رسیده انتخاب کنید.
اگر خود میوه شیرین است، نیازی به افزودن شکر نیست.
روش نگهداری لواشک خانگی
پس از خشکشدن، اجازه دهید لواشک کاملاً خنک شود و سپس آن را بستهبندی کنید.
برای نگهداری کوتاهمدت، لواشک کاملاً خشک را داخل ظرف دربسته و در محیط خنک، خشک و تاریک قرار دهید.
برای نگهداری طولانیتر، رولهای لواشک را خوب بستهبندی کرده و داخل کیسه فریزر یا ظرف مناسب در فریزر قرار دهید.
اگر داخل ظرف بخار یا قطرات رطوبت مشاهده شد، یعنی لواشک احتمالاً به اندازه کافی خشک نشده است.
لواشک آلو سیاه
اگر طعم ترش و رنگ تیرهتر را دوست دارید، دستور اختصاصی لواشک آلو سیاه را ببینید.
لواشک زردآلو
برای نسخه ملایمتر و شیرینتر میتوانید از طرز تهیه لواشک زردآلو استفاده کنید.
دستورهای مشابه را نیز میتوانید در صفحه ترشیجات و تنقلات ترش ببینید.
نکات مهم لواشک خانگی
- از میوه رسیده ولی سالم استفاده کنید.
- آب زیادی به میوه اضافه نکنید.
- پوره را از صافی عبور دهید تا یکدست شود.
- پوره را قبل از پهنکردن بیش از حد نجوشانید.
- ضخامت لواشک را یکنواخت نگه دارید.
- دمای خشککردن را پایین نگه دارید.
- فقط به زمان تکیه نکنید و مرکز لواشک را بررسی کنید.
- شکر برای تهیه لواشک ضروری نیست.
- پیش از بستهبندی اجازه دهید لواشک کاملاً خنک شود.
- لواشک دارای کپک یا بوی غیرطبیعی را مصرف نکنید.
پرسشهای متداول
برای ۳ کیلو میوه چقدر آب لازم است؟
حدود ۱۲۵ میلیلیتر یا نصف لیوان فرانسوی کافی است؛ بسیاری از میوهها هنگام پخت خودشان آب آزاد میکنند.
لواشک چند ساعت باید خشک شود؟
در دستگاه خشککن با دمای حدود ۶۰ درجه، معمولاً از ۶ ساعت بعد باید آن را بررسی کنید و ممکن است حدود ۶ تا ۸ ساعت یا بیشتر زمان لازم باشد.
دمای مناسب برای خشککردن لواشک چیست؟
حدود ۶۰ درجه سانتیگراد دمای مناسبی برای خشککردن آرام پوره میوه است.
آیا میتوان لواشک را بدون شکر درست کرد؟
بله. شکر کاملاً اختیاری است.
چرا لواشک به سینی میچسبد؟
ممکن است هنوز خشک نشده باشد یا سطح زیر آن مناسب نباشد. استفاده از صفحه مخصوص لواشک یا ورق سیلیکونی کمک میکند.
چطور بفهمیم لواشک آماده است؟
مرکز آن باید خشک و انعطافپذیر باشد، با لمس فرورفتگی باقی نماند و ورق نسبتاً راحت جدا شود.
برای لواشک ترش چه میوهای مناسب است؟
آلو، آلبالو و گوجه سبز از گزینههای محبوب هستند.
برای لواشک ملس چه میوههایی را ترکیب کنیم؟
آلو و سیب یا زردآلو و آلو ترکیبهای مناسبی هستند.
آیا میتوان لواشک را در آفتاب خشک کرد؟
بله، اما زمان و نتیجه به شرایط محیطی وابسته است. برای کنترل بهتر دما و آلودگی محیطی، دستگاه خشککن یا فر کمدما قابلکنترلتر است.
لواشک خانگی را کجا نگهداری کنیم؟
برای مدت کوتاه در ظرف دربسته و محیط خنک، خشک و تاریک و برای نگهداری طولانیتر در فریزر قرار دهید.
تمامی محتوای سایت دارای حق نشر است. کپیبرداری بخشی یا تمام آن به هر شکل مجاز نیست و پیگرد قانونی دارد. بازنشر در سایتهای تجمیعکننده یا درون iframe اکیداً ممنوع است.
