روز قلم

روز قلم

روز قلم، در ایران کهن روز چهاردهم تیرماه است که به آن جشن تیرگان هم میگویند. چرا که در چنین روزی فرمانروای ایران به نام هوشنگ پیشداد، مولفان و نویسندگان را به دور هم جمع کرده و آنها را تکریم می‌نمود. بدین ترتیب در گاهشمار رسمی کشور ایران روز چهاردهم تیرماه به عنوان روز قلم شناخته می‌شود. انجمن قلم ایران در سال ۱۳۸۱ این موضوع را پیشنهاد داده و در شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید.

نگاهی به روز قلم در تقویم ایران

نگارش و قلم در تاریخ حیات بشریت در سرتاسر جهان از اهمیت و ارزش بسیاری برخوردار است. به طوری که حتی خداوند متعال نیز در آیاتی از قرآن کریم به قلم و آنچه می‌نویسد، قسم یاد کرده است. «ن وَالْقَلَمِ وَمَا یَسْطُرُونَ؛ ن (قسم به نون که شاید نام نور و ناصر حق یا لوح نور خداست) و قسم به قلم (علم فعلی ازلی) و آنچه (تا ابد در لوح محفوظ عالم) خواهند نگاشت.» آیه ۱ سوره قلم.

جایگاه قلم و نگارش تا حدی است که برای همیشه ماندگار است. ولی بیان و گویش در اثر گذر زمان کهنه و فرسوده خواهد شد.

با در نظر گرفتن مقام و ارزش نوشتن و نگارش، کشور ایران در تقویم رسمی خود روزی را به نام روز قلم نامگذاری کرد.

در همین فرصت روز قلم را به همه مؤلفان، نویسندگان و فعالان در این حوزه تبریک گفته میشود.

علت نامگذاری

پس از آنکه اعضای انجمن قلم ایران مترصد فرصتی بودند تا یک روز را جهت قشر فرهنگ و قلم اختصاص داده و بتوانند برنامه‌های فرهنگی، شایسته و درخوری را برای این گروه بر پا کنند. سرانجام در سال ۱۳۸۱ پس از تحقیق و بررسی‌های صورت گرفته در روزهای تاریخ، تصمیم بر آن شد که چهاردهمین روز از تیر ماه را به این روز اختصاص بدن.

هنگامی که این موضوع و تاریخ مذکور میان اعضای شورای انقلاب فرهنگی به تصویب رسید، روز مذکور به عنوان روز قلم نامگذاری گردید.

علت انتخاب این روز

۱_ جشن تیرگان و به رسمیت شناختن کاتبان در زمان هوشنگ:

در وهله اول اجداد و نیاکان ما در ایران باستان، مصادف با روز ۱۳ تیر ماه که نام و روز مشابه هم می‌گردید، مراسمی را به عنوان جشن تیرگان صورت می‌دادند.

در طی این جشن، رسم و رسومات بسیاری برپا می‌شد. در چنین روزی یکی از پادشاهان پیشدادی به نام هوشنگ، ارزش و توجه زیادی برای کاتبان و نویسندگان قائل شده و به مردم جهان فرمان داد تا در طی جشن البسه منحصر به نویسندگان را بر تن کرده و جایگاه آنها را ارج نهند. این موضوع در کتاب آثارالباقیه، فصل ۹ با عنوان عید تیرگان توسط حکیم و دانشمند ابوریحان بیرونی به ثبت رسیده است.

۲_ روز سیارۀ عطارد یا همان تیر:

در زمان‌های قدیم سیاره عطارد به کاتب ستارگان شهرت داشت. حتی در بسیاری از سروده‌های فارسی، عطارد را در جایگاه نویسنده یا درج کننده سیارات معرفی کرده‌اند.

با توجه به اینکه نام دیگر عطارد «تیر» می باشد، بدین ترتیب روز تیرگان یا شب سیزدهم تیر ماه را به عنوان روز ویژه سیاره تیر یا عطارد می‌شناختند.