سالروز فاجعه آتش زدن سینما رکس آبادان

ایرانی ۲۲ شهریور ۱۴۰۳ بدون دیدگاه

وبسایت "فردای تازه" همان "تاروت رنگی" سابق می باشد.

سینما رکس آبادان

سینما رکس آبادان، از جمله وقایع سخت و فجیعی که در بحبوحه قیام مردم ایران صورت گرفت، چنین بود که در مرداد ماه سال ۱۳۵۷ سینما رکس آبادان دچار حریق و آتش سوزی شده و طی آن تعداد ۴۳۰ نفر جان باختند. این اقدام با طرح و نقشه‌ای که توسط نظام سفاک پهلوی صورت گرفته بود با هدف خراب کردن اعتبار و مقصر دانستن مردم انقلابی در این واقعه انجام گردید که با شکست مواجه شد. رژیم پهلوی با مشاهده عکس العمل های وسیع مردم آگاه و هوشیار ایران، ناچار شد به طور آشکارا و رسمی این جریان را به نفع انقلابیون خاتمه داده و آنها را مبرا از هر اتهام بداند.

رخدادی که در سینما رکس به وقوع پیوست، برافروختگی و غضب مردم ایران را در مناطق مختلف کشور در پی داشت. به طوری که جهت اجتناب از این واکنش‌ها دولت ناچار شد در شهر آبادان حکومت نظامی اجرا کند. با شدت یافتن تظاهرات مردم، دولت آموزگار و برنامه‌های دولت دچار تغییر و جابجایی گردید.

حضرت امام خمینی (ره) بعد از اطلاع از این بحران، در هنگامی که به خانواده‌های بازماندگان تسلیت گفتند، آتش زدن چند صد انسان زنده را یک فاجعه برنامه‌ریزی شده و وحشیانه ترین اقدامات دانسته که این گونه رفتارها تنها از انسان‌های با خوی وحشیانه رخ می‌دهد. همچنین ایشان متهم کردن مردم انقلابی را به انجام این رفتار غیر انسانی، از دسیسه‌های رژیم سفاک پهلوی اعلام کرد که سعی دارد ملت مظلوم و حقجوی ایران را در عرصه بین‌الملل افرادی به دور از قاعده های انسانی، اخلاقی و اسلامی نشان دهد.

حتی پس از پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی، پرونده دلخراش سینما رکس آبادان در دادگاه خاص مورد تحقیق و بررسی قرار گرفت.

سینما رکس آبادان

علت وقوع

پس از آنکه کودتای ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ با پیروزی انجام شده و محمدرضا پهلوی توانست به قدرت بازگردد، او همه ساله این روز را پاس داشته و جشنی را برپا می‌نمود. به طوری که در تاریخ بیست و هفتم مرداد ماه سال ۱۳۵۷ محمدرضا پهلوی در بین خبرنگاران رسانه‌های متعدد، در حین اعلام خدمات خود، بشارت داد که در ایام آتی کشور ایران را به جایگاه «تمدن بزرگ» رسانده و فراگیر شدن انقلاب اسلامی و رهنمودهای حضرت امام خمینی جهت دنبال کردن این مبارزه را «وحشت بزرگ» بیان نمود.

در تاریخ بیست و هشتم مرداد ماه سال ۱۳۵۷ مصادف با شب پانزدهم رمضان، در سینما رکس که در محدوده بازار و محله پرتراکم و شلوغ شهر آبادان واقع شده بود، فیلم «گوزن‌ها» به معرض نمایش درآمد. محتوای این فیلم موضوع اجتماعی سیاسی داشته و بیانگر اختلاف طبقاتی حاکم بر زندگی سطوح مردم مستمند و عادی و زندگی افراد متمول و پرنفوذ جامعه بوده که با نگاهی واضح آن را به نمایش درآورده بود.‌ این امر تناسب و سنخیت زیادی با شرایط اکثریت قریب به اتفاق مردم آبادان داشت.‌ از این رو فیلم مذکور از سوی جوان‌ها و مردم انقلابی آبادان به شدت مورد توجه قرار گرفت.

مقارن با ساعت ۲۲ شب در شرایطی که تعداد ۷۰۰ نفر متشکل از مرد، زن و کودک در حال تماشای فیلم مذکور بودند، به یکباره گدازه‌های آتش از سینما شعله کشید. تماشاچیانی که در سینما بودند برای نجات و در امان ماندن از شعله‌های آتش به سمت درهای ورود و خروج  همچنین راه‌های اضطراری سینما حمله ور شدند.

همچنین بخوانید:  روز عرفه در سال ۱۴۰۴

لاکن با کمال تعجب درها کاملاً بسته و قفل شده بود. حتی کلانتری مرکزی که تنها به فاصله ۱۰۰ متری سینما واقع شده بود، برای رهایی و امدادرسانی به افراد گرفتار در حریق سینما، هیچ اقدامی را انجام نداد. سازمان اطلاعات و امنیت کشور (ساواک) در گزارش خود چنین نقل کرده بود، نیروهای آتش نشانی شهرداری که طی سه دستگاه خودرو به محل سانحه عازم شدند، آب در اختیار نداشته و در عین حال بلندگویی را جهت اعلام و اطلاع رسانی خطر و هدایت ماموران آتش نشانی به همراه نداشتند! تنها پس از گذشت یک ساعت و نیم از شروع آتش‌سوزی، آتش نشانی شرکت نفت در شرایطی که بوی پیکرهای سوخته افراد از محل سینما به مشام می‌رسید، به این محل وارد شد. در تاریخ ۲۷/۷/۱۳۵۷ طی گزارشی که ضرابی دادستان وقت آبادان خطاب به وزیر دادگستری ارسال نمود، در ساعت ۱ بامداد شهربانی خبر حریق و آتش سوزی را به دادستانی اعلام کرده بود.

طبق ارقام و آمار ارائه شده، در فاجعه آتش سوزی مذکور تعداد ۳۷۷ نفر، در اثر حریق به طرز فجیعی جان باختند که پس از چندی این آمار به تعداد ۴۳۰ نفر تغییر کرد. حتی تعدادی از مسئولان جهت پنهان داشتن مشارکت خود در این فاجعه تصمیم داشتند همه اجساد را به یکباره در زیر خاک مدفون کنند.

ولی با مخالفت دادستان مواجه شده و جهت شناسایی پیکرها توسط خانواده‌های آنها، اجساد به قبرستان منتقل گردیدند. خبر این واقعه دلخراش فردای آن روز از رسانه‌های داخلی کشور و خارجی منعکس گردید. لذا حریق و آتش سوزی که در سینما رکس رخ داده و در اثر آن صدها نفر در شعله‌های آتش زجر کش شده و جان خود را از دست دادند، از رویدادهای ناگوار و سختی است که در هنگام شدت یافتن مبارزات مردم مسلمان انقلابی ایران انجام شد.

نظام منفور پهلوی با ترتیب دادن این حادثه سعی داشت، جریان مذکور را در اذهان عمومی از سوی نیروهای مبارز انقلابی بخواند که در این موضوع شکست خورد. به طوری که با راهنمایی و افشاگری‌های حضرت امام خمینی (ره) این واقعه مایه ننگ و رسوایی رژیم گردیده و به سود انقلاب پایان یافت.

علت وقوع

موضع رژیم پهلوی

دولت پهلوی در برابر واقعه آتش سوزی سینما رکس آبادان به شکل بارزی عکس العمل نشان داد.‌ به طوری که شبکه تلویزیون با متوقف کردن برنامه‌های معمول، اخبار مربوط به این سانحه را به سرعت گزارش داد. دولت نیز یک روز را به عنوان اعضای عمومی تعیین کرده و در سطح وسیعی تبلیغاتی را در برابر نیروهای مخالف رژیم و حامیان امام خمینی و انقلاب اسلامی ترتیب دادند.‌ همچنین این رخداد در سطح گسترده‌ای از جهان نیز تیتر اول رسانه‌های بین‌الملل گردیده و همزمان مردم انقلابیون ایران آماج حملات و اتهامات رسانه‌های خارجی قرار گرفتند.‌

حتی نخست وزیر آن زمان که آموزگار بود، در یک گفتگوی خبری این واقعه دردناک را اقدامی از سوی مخالفان رژیم پهلوی و انقلابیون اعلام کرد. دولت فرمان داد در برخی از شهرها عده‌ای از افراد را گردآوری کرده و با تطمیع و وعده، آنها را به انجام تظاهراتی مبنی بر محکوم ساختن این جریان و متهم کردن انقلابیون صورت دهند.

همچنین بخوانید:  روز بزرگداشت حافظ

بعدها یکی از اعضای ارشد سفارت ایالات متحده آمریکا در ایران اذعان نمود، طبق بررسی و تحقیقاتی که به طور رسمی انجام شد، آشکار گردید همه دیواره‌های سالن سینما با مواد بنزینی خیس شده و حریق از طریق یک باتری خودکار ساعتی برافروخته شد. با وجودی که همه درهای ورودی و خروجی سینما کاملاً قفل شده بود، ولی نیروهای امنیتی پلیس و آتش نشانی نیز بسیار دیرتر از حد معمول به محل حادثه رسیدند.

از طرفی پس از آتش سوزی سینما رکس، برخی از رسانه‌های داخلی علی الخصوص رسانه‌های وابسته به دولت، افراد اغتشاشگر و بی توجه به موازین انسانی را باعث و مسبب این رخداد اعلام کردند که اشاره به مردم مبارز و گروه‌های انقلابی پیرو خط امام خمینی (ره) داشتند. به طوری که این جریان را از سوی انقلابیان با هدف فراهم کردن «وحشت بزرگ» در جامعه تلقی کردند.

همچنین روزنامه اطلاعات با انتشار مقاله‌ای که نویسنده آن مشخص نبود، عنوان «گوشه‌ای از وحشت بزرگ» را در بالای آن درج کرده و ضمن استناد به سخنان سه روز گذشته محمدرضا پهلوی، این جریان را نشان دهنده جزئی از پیشگویی‌های او اعلام نمود.

در عین حال روزنامه کیهان نیز طی یک مقاله بی‌نام و نشان، با استناد به جملات محمدرضا پهلوی بیان نمود رژیم در جهت رسیدن به تمدن بزرگ حرکت کرده و کسانی که در گروه آتش سوزی و خرابکاری فعالیت می‌کنند، به سوی وحشت بزرگ می‌روند. افراد زیادی از مردم پس از مطالعه این مقاله‌ها، استنباط می‌کردند که هر دو مقاله مذکور به دست نیروهای ساواک نگاشته شده و به روزنامه‌ها ارسال شده بود.‌

ولی برای اکثریت مردم جای سوال بود که به چه دلیل دو مقاله با مضامین یکسان و بدون درج نویسنده قبل از آشکار شدن دلیل بروز این رخداد، انتشار یافته است.

منظور اصلی رژیم پهلوی از ترتیب دادن این حادثه ناگوار، چنین بود که این جریان را به مردم انقلابی ایران نسبت داده و آنها را به آتش زدن سینما رکس آبادان متهم کند. بدین ترتیب وجه و اعتبار گروه مبارز و پیروان امام خمینی در جامعه خدشه‌دار می‌شد.

لذا رژیم سعی داشت به انحا مختلف این فاجعه را به طرفداران امام خمینی (ره) گره بزند. حتی نظام پهلوی به این اقدامات نیز راضی نشده و تعدادی از روحانیون جیره‌خوار را مجبور نمود به مذاکره با سید کاظم شریعتمداری پرداخته و او را در جهت منتشر کردن بیانیه‌ای ترغیب کند که در آن عده‌ای از گروه‌های انقلابی نادان شرکت کننده در واقعه آتش سوزی سینما رکس آبادان متهم کند. ولی با واکنش‌های سریع و دقیق امام خمینی رحمت الله این دسیسه ناکام ماند.‌

موضع رژیم پهلوی

واکنش امام‌خمینی (ره)

چند روز قبل از رخداد آتش سوزی سینما رکس آبادان که تنها روزهای اندکی به آغاز ماه مبارک رمضان در سال ۱۳۵۷ باقی مانده بود، امام خمینی (ره) به افشاسازی اقدامات وحشیانه رژیم پهلوی پرداخته و مردم ایران را به استمرار مبارزه فراخواند. به طوری که در پانزدهم مرداد ماه همزمان با اولین روز ماه رمضان، ایشان با انتشار پیامی مردم همیشه در صحنه را به ایستادگی در برابر حکومت ظالم پهلوی دعوت کرده  این امر را از تکالیف و مسئولیت‌های عالمان و واعذان دینی عنوان نمود. همچنین امام خمینی خاطرنشان کرد، لازم است از این موقعیت نهایت استفاده را انجام داده و گروه‌های مبارز را در حجم بیشتر و گسترده‌تری تشکیل داده و از آدم کشی‌ها و پیمان شکنی‌های این نظام فاسد در برابر ملت و کشور پرده‌برداری شود.

همچنین بخوانید:  جشن مهرگان

همچنین امام خمینی در تاریخ ۲۲ مرداد ماه در سخنانی که به مناسبت سالروز جنایت وحشیانه رژیم در شهرهای اصفهان و شیراز منتشر کرده بود، ماه رمضان را ماه عبودیت بندگی و حفاظت از حقوق و مذهب اسلام مطرح کرده که این موضوع از افضل و مهم‌ترین عبادات محسوب می‌شود.‌ پس از آنکه پیام امام خمینی در شهرهای مختلف و میان اقشار ملت توزیع شده و همگان از آن مطلع شدند، مردم مبارز ملت ایران به جوش و خروش درآمدند. با دیدن این جریان نظام پهلوی که سعی داشت حکومت نظامی را در نقاط مختلف کشور به اجرا درآورده و شرایط اضطراری اعلام کند، با اجرای دسیسه آتش زدن سینما رکس آبادان این موقعیت برایش مهیا شد.

پس از وقوع این رخداد دلخراش، امام خمینی در تاریخ سی و یکم مرداد ماه سال ۱۳۵۷، پیامی را از شهر نجف اشرف خطاب به مردم آبادان صادر نموده و طی آن با ابراز تاسف و همدردی از این جریان ه خانواده‌های بازماندگان تسلیت گفتند. همچنین ایشان آتش زدن چند صد نفر انسان را یک جنایت از پیش تعیین شده دانسته و در زمره قبیح‌ترین و وحشیانه‌ترین رفتارهایی عنوان کرد که انسان‌های وحشی و حیوان صفت مرتکب شده‌اند.‌ ایشان در ادامه رفتار محمدرضا پهلوی را مبنی بر متهم کردن انقلابیون مبارز به انجام این جنایت وحشیانه، غیر انسانی و در تعارض با احکام اسلامی را یک فتنه‌ای از جانب نظام پهلوی دانست.

ایشان اعلام نمود رژیم پهلوی با منتسب کردن چنین قتل عام‌هایی به مخالفانش سعی دارد تا در داخل و حتی مجامع بین المللی، ملت حق جو و متمدن ایران را به عنوان انسان‌هایی فاقد مقررات انسانی و ارزش‌های اسلامی نمایان کند. لذا ایشان با تصریح و پافشاری بر اتفاق و همبستگی و پرهیز از هرگونه نفاق و مشاجرات کوچک، مسبب و باعث تمامی رخدادهای دردناک و جنایت‌ها در تمامی شهرهای ایران را رژیم سفاک پهلوی دانست.

امام خمینی خاطرنشان کردند محمدرضا پهلوی با انجام این اغتشاشات و نایت‌ها که آتش سوزی سینما رکس آبادان نیز در زمره آنها بوده قصد دارد تا مبارزات و ایستادگیهای حق جویانه ملت ایران را در جهان با چهره زشتی منعکس کند.

در عین حال امام خمینی اظهار تاسف، تالم و همدردی عوامل نظام پهلوی را یک ظاهرسازی عنوان کرده و اضافه نمود برخی از شواهد و مستندات همچون مهیا کردن یک کمربند آتشی دور تا دور سینما، قفل کردن همه ورودی و خروجی‌های سینما توسط ماموران، متهم کردن انقلابیون و مخالفان نظام در تدارک دیدن «وحشت بزرگ» توسط محمدرضا پهلوی و منتسب کردن آنها به این رخداد دلخراش و در عین حال ایجاد تهدید و رعب و هراس با عنوان به هلاکت رساندن ایران و ملت آن، به این معناست که این واقعه به دست کارگزاران رژیم پهلوی طرح‌ریزی و به اجرا رسیده است. با توجه به اینکه در این جریان، هیچ احدی به استثنای خاندان پهلوی و منتصبانشان ذی نفع نمی‌شوند.

برند هیدرودرم با هیدرودرم، پاکسازی پوستت رو حرفه‌ای و بی‌دردسر انجام بده برند آردن اکسپرت ایج با آردن اکسپرتیج، روتین مراقبت از پوستت رو ساده و حرفه‌ای کن
در صورت تمایل این مطلب را با دوستان خود به اشتراک بگذارید:
تلگرام واتس آپ فیس بوک پیامک
تلگرام واتس آپ فیس بوک پیامک
برچسب ها
اشتراک
اطلاع از
0 نظرات
بازخورد برخط
مشاهده تمامی دیدگاه ها